Πούτιν προς Ρώσους διπλωμάτες: Βγείτε από το καβούκι σας

16 Ιουλίου 2012
Ανδρέας Λουμάκης, ειδικά για τη Russia Beyond the Headlines

Την περασμένη εβδομάδα, για πρώτη φορά από τη στιγμή που ο Βλαντίμιρ Πούτιν ανήλθε στην εξουσία της Ρωσίας, το 2000, μίλησε ανοικτά για ένα θέμα ταμπού που, ωστόσο, αποτελεί κοινό μυστικό

Σκληρή κριτική άσκησε ο Πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν στο Υπουργείο Εξωτερικών της χώρας. Πηγή: TASS

Ποιο είναι αυτό; Η κάτω του μετρίου απόδοση της ρωσικής διπλωματίας. Μιλώντας προς τους πρεσβευτές της χώρας του στην Μόσχα, παρουσία του Υπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ τους ζήτησε σε έντονο μάλιστα ύφος να σταματήσουν να είναι τόσο μαλθακοί και παθητικοί  και να αλλάξουν άμεσα αντίληψη και τρόπο άσκησης της διπλωματικής πολιτικής. Εμμέσως αλλά σαφώς ο Ρώσος πρόεδρος ζήτησε από τους πρεσβευτές της χώρας του στο εξωτερικό, να ακολουθούν μαχητική διπλωματία, οι ίδιοι να γίνουν εξωστρεφείς και ουσιαστικά να προλαμβάνουν επιζήμιες καταστάσεις για την Ρωσία έγκαιρα και όχι κατόπιν εορτής.

Στο ξέσπασμα αυτό ο Βλαντίμιρ Πούτιν οδηγήθηκε ύστερα από μια αλυσίδα γεγονότων σε διάφορα σημεία του πλανήτη, όπου δυστυχώς η αντίδραση της ρωσικής διπλωματίας υπήρξε ετεροχρονισμένη. Ενδεικτικά θυμίζουμε την επέμβαση πριν από τέσσερα χρόνια του γεωργιανού στρατού στην Νότια Οσετία με την εκατόμβη νεκρών, την οποία η Μόσχα την πληροφορήθηκε κατόπιν εορτής, αλλά και την περίπτωση της Λιβύης που ενώ αποτελούσε κοινό μυστικό πως η Δύση είχε αποφασίσει προ καιρού να τελειώσει τον Καντάφι, η Μόσχα και σε αυτή τη περίπτωση δεν μπόρεσε να πράξει τίποτα προκειμένου να εμποδίσει αυτή την εξέλιξη.

Σήμερα σε μια κομβική στιγμή, με το θερμόμετρο στην Μεσόγειο να έχει ανέβει στο κόκκινο εξαιτίας των γεγονότων της Συρίας και του Ιράν, ο Βλαντίμιρ Πούτιν έθεσε τους διπλωμάτες προ των ευθυνών τους, ζητώντας από αυτούς να αλλάξουν αντίληψη για τον τρόπο άσκησης της διπλωματίας. Αν δούμε τους τρόπους που ακολουθεί ή άλλη υπερδύναμη, η Αμερική καθώς και οι άλλες μεγάλες δυτικές χώρες της Δύσης στην χάραξη της διπλωματικής τους στρατηγικής, τότε είναι βέβαιο πως για όλους εμάς που παρακολουθούμε επί χρόνια την αντίστοιχη ρωσική τακτική πως θα περιέλθουμε σε κατάθλιψη.

Πολιτιστική Διπλωματία

Ένας παλιός κλασικός και δυστυχώς επιτυχημένος τρόπος είναι η χρησιμοποίηση του κινηματογράφου τους, προκειμένου να περάσουν πολιτικά και εθνικά μηνύματα. Θυμηθείτε σε πόσες μεγάλες υπερπαραγωγές του Χόλυγουντ έχουμε ταινίες με θέματα τις υποτιθέμενες θυσίες των Αμερικανών και των συμμάχων τους στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, με τους εκεί λαούς ενώ αρχικά τους βλέπουν ως κακούς, στη συνέχεια να τους αγκαλιάζουν ως απελευθερωτές... Ή σε πόσες αμερικανικές ταινίες, ακόμα και σε κωμωδίες βλέπουμε πάντοτε στον ρόλο του κακού που θέλει να καταστρέψει τον κόσμο έναν Ρώσο. Σκεφθείτε αν οι αμερικανοί είχαν στα χέρια τους την σφαγή των παιδιών στο Μπεσλάν το 2004 και των Οσέτιων το 2008, τι κινηματογραφικά θαύματα θα είχαν κάνει προκειμένου να δείξουν σε όλο τον κόσμο τα εγκλήματα των τρομοκρατών και των Γεωργιανών του Σαακασβίλι.

Η ερώτηση απλή. Γιατί η Ρωσία που διαθέτει αυτή την απίστευτη κουλτούρα, παιδεία και ιστορία στον κινηματογράφο, επί τόσα χρόνια που η Δύση έχει αγιοποιήσει τους τρομοκράτες της Τσετσενίας, δεν έχει κάνει μια σοβαρή ταινία που να αναδεικνύει το πρόσωπο του καθώς και τον ρόλο των ΜΚΟ και των δυτικών κρατών. Συνεχίζοντας στην σύνδεση της διπλωματίας με τον πολιτισμό έρχομαι στο παράδειγμα της Ελλάδας.

Ως δημοσιογράφος δεν υπάρχει ημέρα που να μην λάβω έστω μια πρόσκληση, πολλές φορές μάλιστα και δυο, είτε από το Γαλλικό Ινστιτούτο, είτε από το Ινστιτούτο Γκαίτε, ή από το αντίστοιχο των αμερικανών για κάποια πολιτιστική εκδήλωση.  Αυτή μπορεί να είναι είτε μια παρουσίαση βιβλίου, είτε έκθεση φωτογραφίας,  η φεστιβάλ κινηματογράφου ή δεκάδες άλλες έξυπνες εκδηλώσεις. Πολλά επίσης είναι και τα στοχευόμενα ταξίδια γνωστών Ελλήνων καλλιτεχνών που γίνονται ύστερα από προσκλήσεις των συγκεκριμένων πρεσβειών προς τις χώρες τους. Στην ερώτηση που δέχομαι και εγώ συχνά είτε από συναδέλφους μου δημοσιογράφους, είτε από καλλιτέχνες για το «που είναι η Ρωσία», δυστυχώς απάντηση δεν έχω. Επειδή όπως συμβαίνει και στις δικές μας περιπτώσεις,  όταν μας πηγαίνει κάτι λάθος, η πρώτη μας αντίδραση είναι να αναζητήσουμε αλλού τους υπαίτιους προκειμένου να τους φορτώσουμε τις δικές μας αμαρτίες και αδυναμίες.

Δυστυχώς και στην περίπτωση της Ρωσίας τα πράγματα είναι παρόμοια. Προφανώς και οι επιθέσεις και τα αιματοκύλισμα της Σερβίας, του Ιράκ, του Ιράν και της Λιβύης από τους Αμερικανούς και του Νατοϊκούς ήταν και φρικτά και παράνομα και ανήθικα. Ωστόσο αυτό δεν σημαίνει πως και η άβουλη στάση της ρωσικής διπλωματίας έχει λιγότερες ευθύνες καθώς όπως ισχύει και στην νομική, η απάθεια την ώρα που συντελείτε ένα έγκλημα, πολλές φορές είναι το ίδιο επικίνδυνη με την ευθύνη που φέρει ο δράστης.

Τελευταίο Καμπανάκι

Οι πρώτες διπλωματικές κινήσεις του Βλαντίμιρ Πούτιν ύστερα από την ημέρα επιστροφής του, στο Κρεμλίνο δείχνουν μια πιο δυναμική και πιο αποφασιστική πολιτική στις κινήσεις της Μόσχας στην διεθνή σκακιέρα. Το γεγονός όμως ότι  αναμφισβήτητα ο Ρώσος πρόεδρος είναι ένας χαρισματικός και ευφυής πολιτικός δεν σημαίνει πως μπορεί να τα κάνει όλα μόνος του και με το ένα τηλέφωνο να ρυθμίζει ταυτόχρονα την βοήθεια για τους πλημμυροπαθείς και από την άλλη να καθορίζει την ρωσική στάση πχ στη Συρία. Για τον λόγο αυτό οι Ρώσοι διπλωμάτες (προφανώς και όχι όλοι καθώς υπάρχουν και εξαιρετικοί) πρέπει να καταλάβουν πως πρέπει επιτέλους να αναλάβουν και αυτοί τις ευθύνες του