Η συμφωνία της 26ης για την Ελλάδα και την Ε.Ε (Μια διεξοδική ανάλυση)

 

Η συμφωνία της 26^ης  για την Ελλάδα και την  Ε.Ε (Μια διεξοδική ανάλυση)

Πιτικάρης Θεόδωρος BAB,BSc,MSc*

Δυο ημέρες πριν την εθνική μας εορτή της 28^ης  Οκτώβριος ,  ξεκίνησαν  οι διαπραγμάτευσις για την ''οριστική'' λύση του Ελληνικού ζητήματος στην βάση της   συμφωνίας Βερολίνου-Παρισίων.  Η συμφωνία που επιτευχθεί αφορά το εθελοντικό κούρεμα κατά 50%  και την επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής στα 30 έτη του Ελληνικού χρέους που  δύναται να  εκτελεστεί  σε εθελοντική βάση. Αφορά  δηλαδή το ποσού των 200 περίπου δισεκατομμυρίων ευρώ  το οποίο νομικά  είναι εφικτό να απο-μειωθεί με απλή συμφωνία των εμπλεκομένων μερών.

 Έτσι το δημόσιο χρέος  τυπικά  με την συνεισφορά του ιδιωτικού τομέα θα μπορούσε να μειωθεί, έως και  τα  100 δισεκατομμύρια ευρώ – αν η συμμέτοχη στο πρόγραμμα ανταλλαγής ομολόγων άγγιζε το 100%- ,   στην πραγματικότητα όμως  δεν θα ήταν  ρεαλιστική η  προσδοκία, για ένα όφελος πέραν των 60 έως 70  δισεκατομμυρίων ευρώ.  Οι τόκοι για την εξυπηρέτηση τους   χρέους θα  ανέρχονται πλέον στα 14,4 δις ευρώ (από 18 δις ευρώ περίπου που είχαν εγγράφει στον κρατικό προϋπολογισμό)  ή στο 13% του ΑΕΠ,.  Είναι προφανές ότι το ποσοστό αυτό δεν είναι εξυπηρετήσιμο  και έως  εκ τούτου μια νέα συμφωνία πρέπει να αναμένεται σύντομα. Παρόλα αυτά η εθελοντική βάση συμμέτοχη,  δίνει μια αισιοδοξία ότι δεν θα προκληθεί πιστωτικό γεγονός (επίσημη χρεοκοπία) και κατά συνέπειας τα ελληνικά ομολόγα θα συνεχίσουν να γίνονται δεκτά από των Μηχανισμό στήριξης και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, προσφέροντας μια βαθιά ανάσα ρευστότητας για τις τράπεζες και   τα ασφαλιστικά ταμεία.

Στα αρνητικά σημεία της συμφωνίας είναι η επαναδημιουργία χρέους, προς τις   τράπεζες από 15εως 30 δις ευρώ   (Σημείο 11 στο κείμενο συμπερασμάτων της συνόδου της 26^ης Οκτώβριου),  το ποσό αυτό θα δοθεί από την Ευρωζώνη ως μέρος του Νέου Δάνειου, το οποίο ως διακρατικό δάνειο έχει ιδιαίτερο νομικό καθεστώς και μάλλον  δεν θα είναι εύκολη στο μέλλον η διαγραφή του, αν κάτι δεν πάει καλά. Σε αυτό το ποσό πρέπει να προσθέσουμε την ανάγκη για επιπλέον 500-600 έκ. ευρώ το χρόνο για τα επόμενα 30 χρονιά προκειμένου να καλυφθούν  οι ζημίες ων  ταμείων (τόκος + κεφάλαιο) . Επιπλέον πρέπει να δούμε τα αποτελέσματα και  από την   ζημιογόνο χρήση των εταιρικών κερδών σε εγχώριες  ασφαλιστικές εταιρίες και τράπεζες, που αναμένεται, να  πλήξει τα δημόσια έσοδα (έως  και 800 εκατ. ευρώ για το 2012)  να ενισχύσει  την πίεση για συγχώνευσης και μείωση λειτουργικών δαπανών (άρα και απολύσεων προσωπικού). Προς αυτή την κατεύθυνση λειτουργεί και η απαίτηση για άμεση επανακεφαλαιοποιηση των τραπεζών ώστε  η κεφαλαιακή επάρκεια να φτάσει το 9% τουλάχιστον  (Σημείο  9 στα συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με την επανακεφαλαιοποιηση των τραπεζών ΑΝΝΕΧ 2 pg 15)

Επιπρόσθετα η Ελλάδα δεσμεύεται να προχώρησει στη δέσμευση (υποθήκευση)  των εσόδων από το πρόγραμμα HELIOS και απο τυχον άλλες ιδιωτικοποίησης  και μέχρι το ποσό των 15 δις ευρώ,  υπέρ του Μηχανισμού Στήριξης  ώστε  να  μπορέσουν να συνεχίσουν να δανείζονται η τράπεζες "μας" από το Ευρωσυστημα   (Σημείο 13 &14 του κειμένου συμπερασμάτων  page 5 English Edition)

 Όμως και ενώ η Ευρώπη εμφανίζει μια πρωτοφανή αδυναμία να εφορμήσει όσα έχουν συμφωνηθεί (21η Ιουλίου)  η Ελληνική κυβέρνηση , με υπερβάλλοντα ζήλο, και με αμφίβολη τη  δημοκρατική νομιμοποίηση, προχώρα στη θέσπιση σκληρών μέτρων λιτότητας. Έτσι έχουμε την  ψήφιση του μεσοπρόθεσμου τον Ιουλίου,  την θέσπιση    έκτακτων- τακτικών εισφορών  και την  μοναδικής εμπνεύσεως εισαγωγή στην ελληνική νομοθεσία του άρθρου 37 του Ν.4024/2011,(ΦΕΚ Α 226/2011)      που επιφέρει σημαντική οπισθοδρόμηση στα  εργασιακό νομικό περιβάλλον της χώρας(και παρά την ρητή  διάψευση της τρόικας ότι ζήτησε τέτοιου είδους νομικές ανατροπές και ) αλλά και σε περίεργη  δυσαρμονία με την συμφωνία που είχε επιτύχει η Δρ. Λούκα Κατσέλη ως υπουργός εργασίας τον Ιουνίου του 2011. Ένα   κείμενο,     προδήλως  νομικά έωλο τόσο κατά    την ευρωπαϊκή νομοθεσία σχετικά με τα θεμελιώδη δικαιώματα των Ευρωπαίων πολιτών, όσο και τις Διεθνής Συμφωνίες  που έχει συνομολογήσει η χώρα   με τη  διεθνή  οργάνωση εργασίας άλλα και της ίδιας της Ευρωπαϊκής Συνθήκης για τα Ανθρωπινά δικαιώματα (Κεφάλαιο 1)

Τα παραπάνω   βεβιασμένα (και μάλλον ατυχή)  νομοθετήματα    συνδυάστηκαν  με την μείωση του αφορολογήτου ορίου στις 5.000   άλλα και  με ουσιαστικές μειώσεις μισθών και συντάξεων, την εισαγωγή  της εφεδρείας (κατά παρέκκλιση του Ελληνικού Συντάγματος) και του ενιαίου  μισθολογίου. Ενεργειες    δημιουργούν πρόσθετη δυναμική στη συστολή (ύφεση)  της ελληνική οικονομίας.  Μιας οικονομίας που ήδη υποφέρει από την  απομειωσης της αξίας  κατά 7,5-8% για το 2011   και  αθροιστικά κατά  25% περίπου  μέχρι το 2015 (ή 30% του δημόσιου χρέους).  Είναι χαρακτηριστικό ότι ο μέσος  μισθός  το 2015  αναμένεται, με βάση την τρέχουσα  οικονομικής πολιτικής άλλα και την λήξη της Εθνικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας το 2012(οποτε παύει να υπάρχει το δίκτυ προστασίας των 750 ευρώ), να προσεγγίσει τα 670 ευρώ το μήνα σε τιμές 2004.  Στο ενδιάμεσο έχουμε πληρώσει 30 και πλέον δις σε τόκους και χρεολύσια,   και παρά την ισχυρή περικοπή των μισθών του δημόσιου τομέα (Οριζόντιες περικοπές), και του επιτοκίου δανεισμού το χρέος αυξήθηκε κατά 40% φτάνοντας τα 370 δις ευρώ σήμερα.

Όμως παρά  τις μεγάλες αυτές  παρεμβάσεις το δημόσιο χρέος θα συνεχίσει να  αυξάνεται έως και το 2016 τουλάχιστον, όποτε θα αρχίσει σταδιακή του αποκλιμάκωση  προς το 120% του ΑΕΠ το 2020.  Η υπόθεση αυτή βασίζεται σε μια εκτεταμένη από-κοινωνικοποίηση δημόσιας περιουσίας και λειτουργιών του δημόσιου, έτσι ώστε το 2015 το δημόσιο να απασχολεί λιγότερους από 420.000 υπάλληλους με το 1/3 να έχει σχέση μερικής απασχόλησης ενώ οι συνολικές απολύσεις αναμένεται να ξεπεράσουν το 10% του δημόσιου προσωπικού.  Η μείωση των διαθέσιμων εισοδημάτων εξαιτίας της συστολής του μεγέθους του δημόσιου τομέα αναμένεται να οδηγήσει σε μια πρόσθετη μείωση έως και   14%   στον ιδιωτικό τομέα. Αυτό θα οδηγήσει (σε συνδυασμό με την μετανάστευση που λειτούργει λυτρωτικά προς τον δείκτη της ανεργίας )   σε μια συνολική ανεργία που θα προσεγγίζει το  21% το   2012    με προοπτική να μειωθεί σταδιακά στο 14% το 2020 (πραγματική ανεργία).

Στην παραπάνω οικονομολογική ανάλυση  θα πρέπει να ενσωματώσουμε    το  πολίτικο θέμα της επιτροπείας, Μιας υβριδικής  μορφής διακυβέρνησης η     οποία  περιγράφεται   ως « ισχυροποίηση του μηχανισμού παρακολουθήσεις και υλοποίησης του ελληνικού προγράμματος, που υλοποιείται μετά από αίτημα της ελληνικής κυβέρνησης» στο κείμενο των συμπερασμάτων της 26^ης  Οκτώβριου (Παράγραφος 10  page 4 EN)  . Περαιτέρω το κείμενο αναφέρει ότι ο « Ο μηχανισμός παρακολουθήσεις θα περιλαμβάνει ειδικούς οι όποιοι θα έχουν στενή και διαρκή συνεργασία με την Ελλάδα και την τρόικα για να συνεισφέρουν και ‘’συμβουλεύουν’’ ώστε όλες οι μεταρρυθμίσει να γίνουν  εγκαίρως. Θα βοηθούν την Τρόικα να  αξιολογεί ως προς την συμβατότητα  των μέτρων που λαμβάνει η ελληνική κυβέρνηση  συμφώνα με τις δέσμευσης του προγράμματος. Αυτός ο νέος ρόλος θα αποτυπωθεί στο Νέο Μνημόνιο Αλληλοκατανόησης».   Αξίζει, στο σημείο αυτό να τονίσουμε,    ότι και τα δυο αυτά μέτρα (Επιτροπεία –Euruka)   σαφώς  αντίκειται προς την Συνθήκη της Λισαβόνας, που αντικατέστησε την προσπάθεια για ένα ευρωπαϊκό σύνταγμα.  Και επόμενος γεννάται  το ερώτημα σχετικά με τον αν και κατά ποσό η Ελλάδα διατηρεί την υπόσταση της ως εθνικά ανεξάρτητο κράτος καθώς το κείμενο των συμπερασμάτων αναφέρει ότι η « Η Ελλάδα χρήζει μια μοναδικής και εξαιρετικής λύσης» (Άρθρο 15 page 5 EN) Επιπρόσθετα και πέρα από την επιτροπεία της χώρας, η σύνοδος της 26^ηςΟκτώβριου διευρύνει το ίδιο το δημοκρατικό έλλειμμα της ένωσης, καθώς προλειαίνει το νομικό υπόστρωμα για την εκχωρήσει, θεμελιωδών προνομιών  των Εθνικών Κοινοβουλίων στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μια επιτροπή που δεν εκλέγεται δημοκρατικά άλλα αντίθετα ορίζεται από τους αρχηγούς  των κυβερνήσεων των κρατών μελλών . Ένα όργανο και που παρά την ενίσχυση του ρολού του ευρωπαϊκού κοινοβούλιο (Συνθήκη της Νικαίας & Συνθήκη της Λισαβόνας) και τον θεσμό του ευρωπαϊκού λαϊκού δημοψηφίσματος (θα τεθεί σε ισχύει από το 2012), συνεχίζει να αποτελεί ένα όργανο που λειτούργει κυρίως με όρους τεχνοκρατικούς παρά πολιτικούς.

Έτσι λοιπόν οδηγούμαστε σε  μια ευθεία αμφισβήτηση  της δυνατότητας της ελληνικής πολιτείας να αυτοδιοικηθεί  άλλα και σε  ένα οικονομικό περιβάλλον   που οδηγεί στην αναφλέξει το ασταθές, από την άκριτη λιτότητα, κοινωνικό  οικοδόμημα. Και ενώ σήμερα όλοι καταδικάζουμε την προσβολή των θεσμών, και την άνομη συμπεριφορά ορισμένων ομάδων κατά τον εορτασμό της εθνικής επετείου, ο ίδιο ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης κ. Βενιζέλος με άρθρο του σε επιστημονικό περιοδικό,   υπονοεί ότι  δεν θα είναι ιδιαίτερο πρόβλημα  αν παραβιαστεί  το σύνταγμα προς  ‘ μια εθνικής και πολιτικής ανάγκης'. Γεννάται  όμως το ερώτημα  κατά ποσόν,  όταν η ίδια η κυβέρνηση, χωρίς ιδιαιτέρους ενδοιασμούς, παραβιάζει το Θεμελιώδη Νόμο που συστήνει  των πυρήνα του εθνικού κράτους (Σύνταγμα) άλλα και μια σειρά βασικών κανόνων διεθνούς –και ουμανιστικού περιεχομένου- δίκαιου, τότε  πως μπορούμε να επιβάλουμε στους πολίτες των σεβασμό των υπόλοιπων νόμων;  Ήδη από την εποχή του διαφωτισμού, ο Τζων Λοκ αναφέρετε στην νομιμότητα εξουσίας, περιγράφοντα την ως μια αμοιβαία σχέση κοινού σκοπού μεταξύ αρχόντων και αρχομένων η οποία όταν ανατρέπεται, διακόπτει αποτελεσματικά τη νομιμότητα της  κρατικής εξουσίας.

 Όμως πέραν από του φιλοσοφικού και νομικό προβληματισμού που εγείρουν οι συνθήκες  που χαρακτηρίζουν   το    μνημονικό   περιβάλλον, υπάρχει και    ένα ακόμη ουσιαστικό μέρος  που αφορά την πραγματική οικονομία.   Πολλοί  παράγοντες καλούν όποιων, έχει γνώμη αντίθετη, προς εφαρμοζόμενα μέτρα, να παρουσιάσει ένα δημοσιονομικό ισοδύναμο ώστε τελικά να λειτουργήσει το κράτος, να υπάρχουν σχολεία, να υπάρχουν φάρμακα,   περίθαλψη, συντάξεις και μισθοί.  Η γνώμη μου είναι ότι το δίλλημα είναι απατηλό. Δεν υπάρχουν δημοσιονομικά ισοδύναμα, σε μια οικονομία και μια κοινωνία που καταρρέει .... το διακύβευμα είναι να μην εισπράξεις  τίποτα απόλυτος και να διαλύσεις την κοινωνία στην οποία υποτίθεται  οτι προασπίζεσαι   και  την εθνική σου οικονομία, οδηγώντας παράλληλα σε οικονομική αποτυχία το σύνολο της Ευρωζώνης   ή να επιλέξεις το δρόμο, που οδηγεί στη σταθεροποίηση και την ανάπτυξη. Τον δρόμο  που   οδηγεί στην διασφάλιση της μακροημέρευση του τόπου και την πολιτική επιβίωση του Ευρώ και της Ευρωπαϊκής ιδέας...

Δεν είναι αμετροέπεια να χαρακτηρίσουμε,  οικονομικά αγράμματους, όσους περιγράφουν, σαν μαθητούδια του δημοτικού, την οικονομική πραγματικότητα υποστηρίζοντας την θεωρία των απλών μαθηματικών  [1+1 =2 ] και που  στη βάση αυτών οδηγούνται σε οικονομικές ουτοπίες. Οι συνθήκες     λειτουργίας και αντίδρασης  μιας   οικονομίας  είναι πολυδιάστατες και εξαιρετικά  δυναμικές (Dynamic Economics). Δυστυχώς όμως αποδεικνύεται ότι σημαντικοί παράγοντες της ελληνική δημογραφίας, του πνευματικού κόσμου,  και της πολιτικής ζωής  έχουν σαφώς αποτύχει στο κατανοήσουν αυτή την πραγματικότητα. Η  Δυνατότητα για: 

την άμεση αναδιάταξη της οικονομικής πολιτικής, με τρόπο  που  να     ταιριάζει  στις ιδιαιτερότητες της  ελληνική οικονομία,  ώστε να  ξεφύγουμε   από μια την περιδίνηση  γύρω από το σπιράλ του οικονομικού θανάτου,  άλλα και την δυναμικής οικονομικής και πολιτικής εκτροπής που θα ακλουθούσε μια οριστική πτώχευση της χώρας, 

 έχει φτάσει σε ένα οριακό, χρονικά, σημείο. Είναι όμως μια οικονομική πολιτική που αν καταφέρουμε να σχεδιάσουμε και παρουσιάσουμε, μια ελληνική πρόταση είναι σίγουρο ότι  αναγκάστηκα, θα  προσεταιριστεί η Ε.Ε και το ΔΝΤ,  αν θέλουν να αποκρούσουν  την κρίση χρέους και να δώσουν την ευκαιρία στην Δύση, να διατηρήσει  την κυριαρχία της στο παγκόσμιο οικονομικό γιγνεσθαι.

*Ερευνητής –Πολίτικος  & Οικονομικός Αναλυτής  

Παραπομπές

1.       «Συμπεράσματα της Συνόδου της 26^ης Οκτώβριου 2011» http://www.scribd.com/doc/70464908/EuroSummit-Statement-26-Oct-2011

2.       Πιτικάρης Θεόδωρος, Εθνικό Σύνταγμα και εθνική κυριαρχία υπό συνθήκες διεθνούς οικονομικής κρίσης – Το πρόβλημα ή είναι πολιτικό ή συνταγματικό;,http://politeia-politiki.blogspot.com/2011/10/blog-post_17.html

3.       Αργύριο Νταλιανης, Πιτικάρης  Θεόδωρος, Πιτικάρης Ευάγγελος,   NelsonR.Carrera «Μια  συζήτηση  για την Ευρώπη  την εποχή της κρίσης»http://www.scribd.com/doc/68798480/some-thoughts-about-europe-and-the-debt-crisis

4.       Ανδρουλάκης Ν. Κ.         Επιτάχυνση της προδικασίας στην ποινική δίκη – με κάθε κόστος;, ΠοινΧρ. τχ. 3/2011

5.       Αργαλιάς Π. Ι.   Θεσμικές αλλαγές σύμφωνα με την Συνθήκη της Λισαβόνας, ΕΕΕυρΔτχ. 4/2010

6.       Βενιζέλος Ευ.     Εθνικό Σύνταγμα και εθνική κυριαρχία υπό συνθήκες διεθνούς οικονομικής κρίσης – Το πρόβλημα ήταν και παραμένει πολιτικό και όχι συνταγματικό, ΕφημΔΔτχ. 1/2011

7.       Γιαννόπουλος Χρ.            Οι πρόσφατες δικονομικές εξελίξεις στο ΕΔΔΑ μετά τη θέση σε ισχύ του Πρωτοκόλλου 14 την 1η Ιουνίου 2010, ΕφημΔΔτχ. 1/2011

8.       Δελλής Γ Δημοκρατία και ελεύθερη οικονομία: δύο, εξίσου ατελείς, μηχανισμοί;, ΤοΣ, τχ. 2/2010

9.       Κατρούγκαλος Σ.-Π. Γ.   Το «παρασύνταγμα» του Μνημονίου και ο άλλος δρόμος, ΝοΒτχ. 2/2011

10.   T.Pitikaris, “Projections and Forecasts over Greek Economy”,http://www.scribd.com/doc/69326738/Projections-and-forecasts

11.   Συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις, ενιαίο μισθολόγιο-βαθμολόγιο, εργασιακή εφεδρεία και άλλες διατάξεις εφαρμογής του Μεσοπρόθεσμου Πλαίσιου Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2012-2015http://www.hellenicparliament.gr/Nomothetiko-Ergo/Anazitisi-Nomothetikou-Ergou?law_id=b5992ad2-8db5-4824-89a6-5ca1879c1baa

12.   Dr Theofanis Exadaktylos, "Eureka? The entrepreneurial spirit in public debts “,http://blogs.lse.ac.uk/greeceatlse/2011/10/24/eureka-the-entrepreneurial-spirit-in-public-debts/