Πως η Βρετανία εξυπηρετεί την ευρωζώνη

 

Ένα από τα περίεργα πράγματα σχετικά με την ΕΕ είναι μια προβλέψιμη αντίστροφη σχέση μεταξύ του ποσού των χρημάτων που διακυβεύονται και του χρόνου που δαπανάται για τις διαπραγματεύσεις. Τίποτα δεν το αποδεικνύει καλύτερα από ό,τι το φοβερό θέαμα των διαπραγματεύσεων για τον προϋπολογισμό της ΕΕ.

Μην ξεγελιέστε από τον πρωταρχικό αριθμό του € 1 tn. Το ποσό αυτό θα πρέπει να κατανεμηθεί σε επτά χρόνια, κατά τη διάρκεια των οποίων η πρόβλεψη για το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν της ΕΕ είναι περίπου € 100tn. Η διαμάχη δεν αφορά τον ίδιο τον προϋπολογισμό, αλλά περίπου 3 % του προϋπολογισμού. Μετρούμενο από πλευράς ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της ΕΕ, οι επίμαχες ποσότητες μεταφράζονται σε περίπου 0,03 τοις εκατό. Θα ήταν μια πράξη αριθμητικής απερισκεψίας να αποδώσουμε οποιοδήποτε μακροοικονομική σημασία σε αυτό.

Αντίθετα, η ταξινόμηση της κρίσης της ευρωζώνης θα καταλήξει να κοστίζει πραγματικά χρήματα και θα έχει πραγματική οικονομική σημασία. Σε αυτό οι ηγέτες της ΕΕ θα πρέπει να εστιάζουν, όχι στον προϋπολογισμό της ΕΕ.

Η μοναδική σημασία των διαπραγματεύσεων για τον προϋπολογισμό, καθώς και της επιμονής του βρετανού πρωθυπουργού Ντέιβιντ Κάμερον για πάγωμα του προϋπολογισμού της ΕΕ, έγκειται σε αυτό που αποκαλύπτεται για το μέλλον της ίδιας της ΕΕ. Ένας παγωμένος προϋπολογισμός σημαίνει ότι η ΕΕ έχει κολλήσει σε ό,τι κάνει. Ξεχάστε την Ατζέντα 2020, ή οποιαδήποτε άλλη προσποίηση στις πολιτικές που ενισχύουν την ανάπτυξη. Πρωταρχικό έργο της ΕΕ παραμένει μια ακρωτηριασμένη ενιαία αγορά. Η ενιαία αγορά υπήρξε υπέρ-διαφημισμένη, αλλά ως επί το πλείστον ένα απογοητευτικό πρόγραμμα, χωρίς μετρήσιμο αντίκτυπο στο ΑΕΠ. Δεν επεκτείνεται σε περισσότερες υπηρεσίες, που αφορούν το μεγαλύτερο μέρος της οικονομίας. Οι κυβερνήσεις έχουν επαναφέρει την ενιαία αγορά στη χρηματοδότηση κατά τη διάρκεια της κρίσης. Τα κράτη μέλη επίσης αντιμετωπίζουν την ενέργεια σε μεγάλο βαθμό ως εγχώρια. Οι συμβάσεις άμυνας δεν ήταν ποτέ μέρος της ούτως ή άλλως. Πάντα διαπίστωνα ότι η περισσότερο χρήσιμη λειτουργία της ενιαίας αγοράς ήταν ότι μπορείς να αποτίσεις φόρο τιμής σε αυτήν στις ομιλίες μετά το δείπνο.

Αυτό που οι γεμάτες διαπραγματεύσεις επί του προϋπολογισμού μας δείχνουν είναι ότι η διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης - στο επίπεδο της ΕΕ - έχει ολοκληρωθεί σε μεγάλο βαθμό. Υπό αυτή την έννοια δεν έχει σημασία αν το Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα, μείνει μέσα ή όχι. Επισήμως εξερχόμενο από την ΕΕ, δεν θα υπήρχε ανάγκη για το Ηνωμένο Βασίλειο να εγκαταλείψει τα τυχόν υφιστάμενα δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος ανάληψης εργασίας και διαμονής στην ΕΕ και, φυσικά πρόσβαση στην ενιαία αγορά – ό,τι κι αν αξίζει αυτό. Οι όροι της αποχώρησης από την ΕΕ είναι ελεύθερα διαπραγματεύσιμοι. Ακόμα και τώρα, δεν είναι και τόσο διαφορετικά, εκτός από τη θερμοκρασία, αν είστε στη Βρετανία εντός της ΕΕ, ή στη Νορβηγία εκτός της ΕΕ.

Η σημερινή ΕΕ έχει κληροδοτήσει δύο σημαντικές λειτουργίες. Κάποιοι αναγνώστες μπορεί να βρουν τη λίστα μου σοκαριστικά μικρή. Η πρώτη είναι ότι παρέχει τα θεσμικά όργανα και το νομικό πλαίσιο για την ευρωζώνη να ξεπεράσει μια κρίση της. Δεν λέω ότι η ευρωζώνη θα επιτύχει κατ 'ανάγκη αυτό το στόχο. Υπάρχει μια μη τετριμμένη πιθανότητα ότι δεν θα το επιτύχει.

Αλλά αν το κάνει, θα καταλήξει να σφετερίζεται την ενιαία αγορά, και, ενδεχομένως, να τη μετατρέψει σε κάτι χρήσιμο. Η ένωση τραπεζών θα μπορούσε να είναι ένα πρώτο βήμα προς την κατεύθυνση μιας ενιαίας αγοράς για χρηματοδότηση σε επίπεδο της ευρωζώνης. Τελικά, θα περίμενα επίσης μια ενιαία αγορά εργασίας και για τις υπηρεσίες, όλα σε επίπεδο ευρωζώνης. Αν υπάρχει μια δημοσιονομική ένωση, ο προϋπολογισμός της θα καταλήξει όχι μόνο μεγαλύτερος από της ΕΕ, αλλά και σε διαφορετική σύνθεση – για την εκπλήρωση του σκοπού της μακροοικονομικής σταθεροποίησης.

Δεύτερη σημαντικότερη λειτουργία της ΕΕ είναι να χρησιμεύσει ως αίθουσα αναμονής για τα κράτη μέλη που δεν είναι ακόμη στη ζώνη του ευρώ, αλλά είναι πρόθυμα να εισέλθουν στο μέλλον. Η πραγματική διαχωριστική γραμμή στην ΕΕ δεν είναι μεταξύ των 17 μελών της ευρωζώνης και των 10 μη-μελών, αλλά μεταξύ της ομάδας των "εντός" και "προ-ένταξης" και την ομάδα των "εκτός". Η Βρετανία είναι σαφώς στη δεύτερη κατηγορία και εκεί βρίσκεται και η Δημοκρατία της Τσεχίας. Η Δανία και η Σουηδία είναι επίσης εκεί, αλλά είναι λίγο πιο κοντά στο φράχτη.

Σε τελική ανάλυση, δεν έχει σημασία αν οι ‘εκτός’ εγκαταλείψουν την ΕΕ επισήμως, καθυστερήσουν πειθήνια στις παρυφές ή αν η ευρωζώνη τους εγκαταλείψει. Ένα βρώμικο διαζύγιο κάποιου είδους θα πραγματοποιηθεί, σε κάποιο σημείο, ίσως ακόμα αρκετά χρόνια μακριά. Θα μπορούσε να πάρει πολλές μορφές. Ένας τυπικός διαχωρισμός είναι μόνο μία από τις πολλές δυνατότητες. Αλλά δεν είναι βιώσιμο για μια ομάδα μόνιμων αουτσάιντερ να απολαύσουν το μόνιμο δικαίωμα της συναπόφασης, ακόμη και αν η ΕΕ γίνεται ατέλειωτα υπομονετική όταν πρόκειται για την αποδοχή μεταβατικών ρυθμίσεων. Η πραγματικότητα είναι ότι δεν υπάρχει βιώσιμη βιόσφαιρα που βρίσκεται έξω από τη ζώνη του ευρώ, αλλά και στο εσωτερικό της ΕΕ.

Η περιθωριοποίηση της ΕΕ σε βάρος της ευρωζώνης έχει επιπτώσεις και σε άλλες πολιτικές, όπως η εξωτερική πολιτική και η πολιτική ασφάλειας, καθώς επίσης και η διεύρυνση της ΕΕ.

Επιμένοντας σε πάγωμα του προϋπολογισμού της ΕΕ, ο κ. Cameron έχει κάνει τελικά χάρη στην ευρωζώνη. Υπονομεύοντας την ΕΕ, παρέχει περαιτέρω κίνητρα στην ευρωζώνη να κατανοήσει το συλλογικό συμφέρον της.