«Δίκοπο μαχαίρι» για τις τράπεζες πιθανή επαναγορά ομολόγων

 

Εντονος είναι ο προβληματισμός στις ελληνικές τράπεζες σε σχέση με την απόφαση που ενδέχεται να λάβει το Eurogroup για ενδεχόμενη προαιρετική επαναγορά του χρέους της χώρας αφού πιθανή υλοποίηση μίας τέτοιας απόφασης δεν θα περιόριζε δραστικά τις κεφαλαιακές ανάγκες των τραπεζών παρά μόνον ως προς το ποσοστό της ανόδου των ομολόγων η οποία θα προηγείτο της επαναγοράς. Ήδη στη βάση αυτή οι τιμές των ομολόγων έχουν πάρει την ανιούσα τις δύο τελευταίες εβδομάδες, όμως η άνοδος αυτή δεν είναι αρκετή ώστε οι τράπεζες αποτιμώντας τα συγκεκριμένα ομόλογα σε τρέχουσες τιμές να καταλήξουν με θετικά ίδια κεφάλαια πριν από την έναρξη τα ανακεφαλαιοποίησης.
Υπενθυμίζεται ότι οι τράπεζες θα πρέπει υπό φυσιολογικές συνθήκες να δημοσιοποιήσουν λογιστικές καταστάσεις ως το τέλος του Νοεμβρίου και επομένως οι σχετικές αποφάσεις θα πρέπει να έχουν ληφθεί έως τότε.

Εφόσον σήμερα δοθεί το «πράσινο φως» για την εκταμίευση της δόσης τότε το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας θα πρέπει να χορηγήσει στις τράπεζες εγγυητική επιστολή βάσει της οποίας θα μπορέσουν να δημοσιοποιήσουν τους ισολογισμούς τους.

Αυτό πρακτικά θα πρέπει να γίνει το αργότερο μέχρι την Πέμπτη. Σε αντίθετη περίπτωση θα δοθεί παράταση στη δημοσιοποίηση καταστάσεων των τραπεζών κατά ένα μήνα, της οποίας πάντως τα πιστωτικά ιδρύματα εκτιμούν πως σε κάθε περίπτωση δεν θα εξαντλήσουν. Η πρόταση της επαναγοράς ομολόγων εξετάζεται σοβαρά ως μία από τις λύσεις ώστε η χώρα μας να καλύψει το κενό που θα υπάρξει χρηματοδοτικά για την επιμήκυνση του χρέους και το οποίο υπολογίζεται σε 36 - 38 δισ. ευρώ.

Σε περίπτωση που υιοθετηθεί η επαναγορά ομολόγων σε χαμηλότερη τιμή, τότε παρά τον προαιρετικό της χαρακτήρα, οι τράπεζες πιθανότατα να συμμετάσχουν υποχρεωτικά στο νέο «κούρεμα», αφού ο έλεγχος θα ανήκει στο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Κατά συνέπεια είναι πολύ πιθανό, εφόσον υπάρξει πρόγραμμα επαναγοράς ομολόγων, οι τράπεζες να «κληθούν» για δεύτερη φορά σε μικρό χρονικό διάστημα, να συμμετάσχουν στο νέο «κούρεμα».

Το πρόβλημα για τα πιστωτικά ιδρύματα, όπως το εξηγούν τα στελέχη τους, είναι πως ξεκινώντας από αρνητικά ίδια κεφάλαια είναι πρακτικά αδύνατον να πείσουν ιδιώτες να συμμετέχουν στις αυξήσεις κεφαλαίου που έχουν προγραμματισθεί για το τέλος του επόμενου τριμήνου.

Χαμένα κεφάλαια 
Κάθε ιδιώτης που θα συμμετέχει σε μία τέτοια αύξηση, γνωρίζει πως τα κεφάλαια που θα τοποθετήσει, στο βαθμό που αυτά θα κληθούν να καλύψουν αρνητικά καθαρή θέση, ουσιαστικά θα τα έχει χάσει. Έτσι οι τράπεζες αναζητούν εναγωνίως τρόπους να ξεκινήσουν τις αυξήσεις τους με θετικά ίδια κεφάλαια θεωρώντας ότι μόνον τότε έχουν ελπίδα ουσιαστικά να προσελκύσουν ιδιώτες επενδυτές, παλαιούς και νέους, στις επικείμενες αυξήσεις κεφαλαίου.

Αν προκύψει τελικώς θέμα επαναγοράς ομολόγων, καθοριστικοί παράγοντες θα είναι το ύψος, ο τρόπος, ο χρόνος, αλλά και η τιμή, στην οποία θα πραγματοποιηθεί. Πάντως καθοριστικό ζήτημα για τις τράπεζες αποτελεί το κατά πόσο μπορούν να φέρουν σε πέρας το κρίσιμο στοίχημα της ανακεφαλαιοποίησης παραμένοντας στον ιδιωτικό τομέα.

Χαρακτηριστικό είναι ότι εν μέσω διαρροών για τον τρόπο με τον οποίον δυνητικά θα μπορούσε να γίνει η επαναγορά ελληνικού χρέους, την Παρασκευή το δεκαετές ομόλογο σημείωσε νέα άνοδο και έφθασε 34,3% της ονομαστικής αξίας.

Οι τράπεζες από τη μία επιθυμούν σε ενδεχόμενη επαναγορά να μην συμμετέχουν από την άλλη όμως γνωρίζουν πως κάτι τέτοιο είναι εξαιρετικά δύσκολο να συμβεί. μετά το PSI+, οι τράπεζες κατέχουν ελληνικά κρατικά ομόλογα, ονομαστικής αξίας περίπου 14 δισ. ευρώ, τα οποία έχουν αποτιμήσει στο 20% με 25% της αξίας τους εγγράφοντας σημαντικές ζημίες.

Οι τράπεζες έχουν από την πλευρά τους προτείνει και επιμένουν στη λύση του credit enhancement. Όπως λένε τραπεζικά στελέχη πρόκειται για μία λύση που δεν επιβαρύνει το ελληνικό προϋπολογισμό όπως η επαναγορά ομολόγων και επιτυγχάνει το ίδιο αποτέλεσμα για το χρέος.

Βελτίωση
Η λύση προβλέπει τη βελτίωση της πιστωτικής αξιολόγησης των ομολόγων με ανταλλαγή των υφιστάμενων ομολόγων στα χαρτοφυλάκια ελληνικού δημοσίου που διακατέχουν οι τράπεζες με ομόλογα του EFSF που διαθέτει το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας . μία παραλλαγή της λύσης αυτής είναι η ανταλλαγή χρηματοροών των τραπεζών με αντίστοιχες χρηματοροές ΤΧΣ έναντι προμήθειας που θα καταβάλουν οι τράπεζες στο ΤΧΣ ανταλλάσσοντας πρακτικά τον κίνδυνο από τα ομόλογα του ελληνικού δημοσίου που διακατέχουν με τον αντίστοιχο κίνδυνο των ομολόγων που διακατέχει το ΤΧΣ και που είναι ομόλογα του EFSF.

Και οι δύο αυτές λύσεις για να υλοποιηθούν θα πρέπει οι τράπεζες να μην συμμετάσχουν σε ενδεχόμενο επαναγοράς ομολόγων, αφού μία τέτοια λύση ουσιαστικά θα προσαύξανε τα κεφάλαια που θα απαιτηθούν για την ανακεφαλαιοποίηση.

Τα επιχειρήματα των τραπεζών τα οποία έχουν προβληθεί αρκούντως και στις Βρυξέλλες είναι πως το χρέος για το ελληνικό δημόσιο δεν προσαυξάνεται και πως για τα ομόλογα που θα αποκτήσει το Δημόσιο από τις τράπεζες δεν θα χρειαστεί να πληρώσει τόκο στον εαυτό του και άρα δεν επιβαρύνεται ο προϋπολογισμός . Συγχρόνως ο ΤΧΣ αποκτά εχέγγυα ότι θα λάβει πίσω τα κεφάλαια που έχει τοποθετήσει στις τράπεζες, ενώ συγχρόνως αυτές θα μπορέσουν πιο εύκολα να βρουν κεφάλαια από ιδιώτες επενδυτές.

Για αρνητική θέση
Το πρόβλημα για τα πιστωτικά ιδρύματα, όπως το εξηγούν τα στελέχη τους, είναι πως ξεκινώντας από αρνητικά ίδια κεφάλαια είναι πρακτικά αδύνατον να πείσουν ιδιώτες να συμμετάσχουν στις αυξήσεις κεφαλαίου, που έχουν προγραμματισθεί για το τέλος του επόμενου τριμήνου.

Παράγοντες
Αν προκύψει τελικώς θέμα επαναγοράς ομολόγων, καθοριστικοί παράγοντες θα είναι το ύψος, ο τρόπος, ο χρόνος, αλλά και η τιμή, στην οποία θα πραγματοποιηθεί.

Η λύση
Από την πλευρά τους, οι τράπεζες έχουν προτείνει και επιμένουν στη λύση του credit enhancement. Όπως λένε τραπεζικά στελέχη, πρόκειται για λύση που δεν επιβαρύνει το ελληνικό προϋπολογισμό, όπως η επαναγορά ομολόγων, και επιτυγχάνει το ίδιο αποτέλεσμα για το χρέος.