«Πριν από 15 περίπου χρόνια, οι εφημερίδες αποφάσισαν να προσφέρουν το περιεχόμενό τους online δωρεάν. Τώρα που αισθάνονται την ανάγκη να χρεώσουν, οι καταναλωτές είναι απρόθυμοι να πληρώσουν».
Με αυτή τη φράση ο πρώην διευθυντής της Wall Street Journal Online και νυν κοσμήτορας του Columbia University Journalism School Bill Grueskin, μιλώντας σε μια κατάμεστη αίθουσα του «DEREE- The American College of Greece», εξέφρασε τον προβληματισμό του για το μέλλον και τις προοπτικές βιωσιμότητας των μέσων ενημέρωσης, κάνοντας εκτενή αναφορά στο ελληνικό περιβάλλον των media.
Όπως ανέφερε στη διάλεξή του με θέμα «Δημοσιογραφία στην εποχή των νέων Media», το γεγονός πως σήμερα κυκλοφορούν στην Αθήνα περίπου 16 καθημερινές εφημερίδες, όταν Νέα Υόρκη μόνο τρεις, θα πρέπει λογικά να μας πει πολλά για το κατά πόσο το υφιστάμενο «εκδοτικό μοντέλο» έχει προοπτικές επιβίωσης ή όχι. Και αυτό καθώς οι κυκλοφορίες των έντυπων μέσων έχουν μειωθεί αισθητά, αλλά και η διαφημιστική πίτα ολοένα και συρρικνώνεται.
Αν και ο πρώην διευθυντής της Wall Street Journal Online δεν βλέπει το «θάνατο» των έντυπων μέσων στην Ελλάδα, τα οποία συνεχίζουν να έχουν «πιστό» αναγνωστικό κοινό που τα προτιμά, η μετάβαση στη διαδικτυακή εποχή, ή για να είμαστε πιο ακριβείς, στη «μετα- διαδικτυακή» και η επένδυση στα social media, αποτελεί μονόδρομο. Το «κλειδί» της συνέχειας, υποστήριξε, βρίσκεται μάλιστα στην ικανότητα των μέσων να πετύχουν τη μέγιστη κατηγοριοποίηση και διαφορετικότητα, προκειμένου να ξεχωρίσουν και ακολούθως να διευρύνουν το αναγνωστικό τους κοινό. Θα πρέπει δηλαδή να στηρίξουν όσο γίνεται περισσότερο τα διαδικτυακά τους προϊόντα.
Η άποψή του Bill Grueskin για τα νέα μέσα έχει βαρύτητα. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε πως κατά τη διάρκεια της θητείας του στο The Journal on-line, ο αριθμός των συνδρομητών διπλασιάστηκε, ξεπερνώντας το 1 εκατ.
Χαρακτηριστικά, ένα από τα επιτυχημένα μοντέλα online, όπως σημείωσε, είναι το «intelligent aggregation», όπου δημοσιογραφικά site (ακόμα και αυτά με δική τους παραγωγή ειδήσεων) φιλτράρουν και παρουσιάζουν τα σημαντικότερα νέα από όλο το web. Η τακτική αυτή γλιτώνει από τον αναγνώστη πολύτιμο χρόνο και κατ’ επέκταση μπορεί να διευρύνει σημαντικά το κοινό του μέσου.
Αναφερόμενος στις αλλαγές που διαδραματίζονται στον τομέα της ενημέρωσης και περιγράφοντας το οικονομικό περιβάλλον στο οποίο ζουν και κινούνται τα νέα μέσα σε παγκόσμια κλίμακα, ο Bill Grueskin έδωσε ιδιαίτερη σημασία στο ρόλο που έχουν πια οι δημοσιογράφοι. Όπως υποστήριξε, σήμερα που η αναγνωσιμότητα είναι μετρήσιμη online, οι δημοσιογράφοι ενδιαφέρονται πολύ για να δημιουργήσουν δικό τους ακροατήριο, κυρίως μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Παλαιότερα η αναγνωσιμότητα ενός μέσου θεωρούνταν ως επί το πλείστον αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας.
Ο δημοσιογράφος αποκτά δική του ταυτότητα στα social media και αυτό σημαίνει ότι πλέον έχει δικό του ακροατήριο, το οποίο μπορεί να το μεταφέρει από μέσο σε μέσο. Για το λόγο αυτό δημοσιογραφικοί οργανισμοί θέλουν τους δημοσιογράφους δραστήριους στα social media, ώστε να φέρνουν όλο και πιο πολλούς αναγνώστες στις ιστοσελίδες τους, χωρίς όμως το ρίσκο της δημοσίευσης posts (στο όνομα του μέσου για το οποίο εργάζεται) τα οποία δεν φιλτράρονται από τον οργανισμό.
Τα πράγματα ωστόσο κατά τον ομιλητή δεν είναι τόσο απλά. Τα social media είναι ικανά και να «κλέψουν» αναγνώστες, οι οποίοι έχοντας διαβάσει τον τίτλο της είδησης, δεν επισκέπτονται τελικά την πηγή, δηλαδή το ειδησεογραφικό site. Πολλές φορές επίσης είναι δύσκολο ακόμα και για ένα δημοσιογράφο να ξεχωρίσει τι είναι αξιόπιστο και τι όχι στα social media. Σήμερα το Columbia Journalism School έχει ειδικότητα «Computer Science and Journalism» ακριβώς για να αναπτυχθούν τέτοια εργαλεία αξιολόγησης. Παρόλα αυτά, τα social media είναι αναπόσπαστο κομμάτι της σημερινής δημοσιογραφικής πραγματικότητας, αν και τελικά, σύμφωνα με τον Bill Grueskin δεν θα μπορέσουν ποτέ να υποκαταστήσουν την επαφή με τον πραγματικό κόσμο.
Η φιλοσοφία των μέσω έχει αλλάξει εδώ και καιρό, καταλήγει ο ομιλητής. Το κοινό είναι αυτό που πλέον καθορίζει (μετρήσιμα πια) την ειδησεογραφία και την κατεύθυνσή της. Ομοίως, η ψηφιακή επανάσταση έδωσε τη δυνατότητα σε δημοσιογράφους να αποκτήσουν παγκόσμιο ακροατήριο, αλλά ταυτόχρονα υπονόμευσε το παλαιό (τοπικό) μοντέλο πάνω στο οποίο βασίστηκαν τα «παραδοσιακά» ΜΜΕ, όπως οι εφημερίδες, το ραδιόφωνο και η τηλεόραση.
Όμως κάθε μερικές δεκαετίες συντελούνται τέτοιες ριζικές αλλαγές στο χώρο των μέσων. «Όσα προσαρμόζονται και αλλάζουν, εντέλει επιβιώνουν», όπως αισιόδοξα έκλεισε τη διάλεξή του ο Bill Grueskin.
Άλλωστε, όπως έγραψαν οι Financial Times: «Οι δημοσιογραφικοί οργανισμοί πρέπει να είναι ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ».
Βίκυ Κουρλιμπίνη
vicky.kourlibini@capital.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.