George Soros εφ΄όλης της ύλης

 

 

Στις 12 Μαΐου 2013, ο George Soros έλαβε το βραβείο Tiziano Terzani για το βιβλίο του Financial Turmoil. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι απαντήσεις του στις ερωτήσεις των δημοσιογράφων στην συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε στο Udine της Ιταλίας, με την ευκαιρία αυτή.

George Soros: Ανησυχώ για την Ευρώπη. Το ευρώ καταστρέφει εκ των έσω την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε κάποιο βαθμό, αυτό έχει ήδη συμβεί, με την έννοια ότι η ΕΕ ήταν μια εθελοντική ένωση ίσων κρατών. Η κρίση την έχει μετατρέψει σε κάτι ριζικά διαφορετικό: μια σχέση μεταξύ πιστωτών και οφειλετών. Και, σε μια οικονομική κρίση, οι πιστωτές έχουν το πάνω χέρι. Δεν είναι πλέον μια σχέση μεταξύ ίσων .

ΕΡΩΤΗΣΗ: Αλλά οι χρηματιστηριακές αγορές είναι εμφανώς σε καλή κατάσταση. Γιατί νομίζετε ότι είμαστε σε κρίση ακόμα; Πιστεύετε ότι αυτός ο μήνας του μέλιτος θα συνεχιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα;

George Soros: Η απάντηση είναι όχι. Είμαστε σε αυτό που εγώ ονομάζω μια κατάσταση ανισορροπίας. Ως εκ τούτου, δεν μπορεί να διαρκέσει. Αλλά δεν είμαι σε θέση να προβλέψω το μέλλον.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Το spread μεταξύ γερμανικών και ιταλικών ομολόγων έχει μειωθεί, παρά την τρέχουσα οικονομική δυσχέρεια. Πιστεύετε ότι αυτό θα μπορούσε να καθυστερήσει την εισαγωγή των ευρωομολόγων - την οποία, έχετε υποστηρίξει - ως μια πιθανή λύση για την αντιμετώπιση των υφιστάμενων διαφορών στην Ευρώπη.

George Soros: Ναι, νομίζω θα μπορούσε, διότι αυτό θα μπορούσε να συνεχιστεί, και η διαφορά στα spread δεν θα εξαφανιστεί, αν και θα παραμείνει σε ανεκτά επίπεδα για αόριστο χρονικό διάστημα. Φυσικά, αυτό θα ήταν ένα μεγάλο μειονέκτημα για την Ιταλία, γεγονός που καθιστά πιο δύσκολο να ξεφύγει από τη μειονεκτική θέση που βρίσκεται σήμερα μέσα

ΕΡΩΤΗΣΗ: Η έλλειψη πρόσβασης σε πιστώσεις επί ίσοις όροις δημιουργεί άνισους όρους ανταγωνισμού. Αυτό είναι ένα μειονέκτημα για διάφορες χώρες και καθιστά πιο δύσκολο για αυτές να ανακτήσουν την ανταγωνιστικότητά τους. Τι πρέπει να γίνει;

George Soros: Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι το μειονέκτημα αυτό αποτελείται από δύο συνιστώσες. Η μία είναι το κόστος κρατικού δανεισμού, και η άλλη είναι το κόστος δανεισμού από τον ιδιωτικό τομέα. Πρόσφατα, δεδομένης της διάσωσης της Κύπρο, το μειονέκτημα του ιδιωτικού τομέα, ιδίως για τις μικρές και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις (ΜΜΕ), αυξήθηκε σε διαστάσεις κρίσης. Ευτυχώς, οι αρχές το αναγνωρίζουν αυτό.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Πιστεύετε ότι η Γερμανία θα μπορούσε να δεχτεί ποτέ την ιδέα της αμοιβαιοποίησης του χρέους από την ΕΚΤ; Υπάρχει σοβαρή αντίσταση σε αυτή την ιδέα σε ορισμένους κύκλους στη Γερμανία. Μπορούμε να το αλλάξουμε αυτό;

George Soros: Η ΕΚΤ είναι ένα θεσμικό όργανο. Εφ 'όσον ενεργεί στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, η Γερμανία δεν είναι σε θέση να ασκήσει βέτο. Αυτός είναι ο λόγος που είμαι αισιόδοξος ότι κάτι πραγματικά σημαντικό θα μπορούσε να βγει από τις διαβουλεύσεις που λαμβάνουν χώρα κεκλεισμένων των θυρών.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Πιστεύετε ότι η τρέχουσα οικονομική κρίση είναι ίσως το τελικό βήμα σε μια γενική φιλοσοφική κρίση στη Δύση;

George Soros: Το συζήτησα αυτό το 2000, στο βιβλίο μου για την κρίση του παγκόσμιου καπιταλισμού. Μέχρι στιγμής, ο παγκόσμιος καπιταλισμός επιβιώνει, αλλά με μεγάλη δυσκολία. Ελπίζω ότι θα συνεχίσει να το κάνει, αλλά με λιγότερη δυσκολία. Δεν νομίζω ότι υπάρχει βιώσιμη εναλλακτική λύση εκτός από τον παγκόσμιο καπιταλισμό, αλλά χρειάζεται καλύτερους θεσμούς.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Η Ευρώπη εξακολουθεί να βρίσκεται σε βαθιά ύφεση. Τι κάνουμε λάθος; Τι είναι αυτό που μπορούμε να μάθουμε από τις Ηνωμένες Πολιτείες για να ξεπεραστεί η κρίση;

George Soros: Πρώτα απ 'όλα, η κρίση του ευρώ είναι μια άμεση συνέπεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης που ξεκίνησε στις ΗΠΑ το 2007. Και αυτό έχει να κάνει με το σχεδιασμό της ευρωζώνης,ο οποίος είναι προβληματικός. Η παγκόσμια οικονομική κρίση αποκάλυψε ορισμένα από τα υφιστάμενα προβλήματα, αν και μερικοί δεν τα έχουν αναγνωρίσει ακόμα και σήμερα. Οι ΗΠΑ, στην πραγματικότητα, τα πάνε καλύτερα. Η Ευρώπη έχει τώρα να επιλύσει τη δικιά της κρίση, η οποίο είναι, φυσικά, ένας συνδυασμός από μια οικονομική κρίση και μια πολιτική κρίση.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Μερικοί δηλώνουν ότι οι κερδοσκόποι, όπως εσείς βοήθησαν να προκληθούν αυτές οι κρίσεις σε κάποιο βαθμό. Πώς αντιδράτε σε αυτήν την κριτική;

George Soros: Δεν μου προκαλεί έκπληξη. Και είμαι έτοιμος να απαντήσω σε οποιεσδήποτε συγκεκριμένες επικρίσεις. Ήμουν πάντα πολύ ανοικτός όσον αφορά τις δραστηριότητές μου. Οι οικονομικές κρίσεις δεν προκαλούνται από τους κερδοσκόπους, αλλά από τις αρχές, οι οποίες δημιουργούν λάθος κανόνες και επιτρέπουν στους κερδοσκόπους να κάνουν αυτά για τους οποία τους κατηγορούν. Με άλλα λόγια, για να το θέσω πιο ξεκάθαρα, οι κερδοσκόποι είναι απλά οι αγγελιοφόροι για τα άσχημα νέα.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Η ανεργία είναι στα ύψη στις χώρες της περιφέρεια της ΕΕ, και επηρεάζει όλες τις ηλικιακές ομάδες. Πιστεύετε ότι πρέπει να αλλάξουμε πορεία για να αντιμετωπίσουμε, πρώτα απ 'όλα, την κοινωνική κρίση και το πρόβλημα της ανεργίας, αντί να επιμένουμε μόνο στις οικονομικές πτυχές;

George Soros: Τα στοιχεία δείχνουν ότι η λιτότητα δεν λειτουργεί. Αργά ή γρήγορα, αναμένω μια αντιστροφή της τρέχουσας δημοσιονομικής πολιτικής - όσο πιο γρήγορα, τόσο το καλύτερο. Υπάρχει ένα πολιτικό πρόβλημα, δηλαδή οι πιστωτές υπαγορεύουν την οικονομική πολιτική. Και υπάρχει και ένα οικονομικό πρόβλημα, ότι η πολιτική των πιστωτών είναι αντιπαραγωγική.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Η εντύπωση στην Ευρώπη είναι ότι διανύουμε μια πολύ εκτεταμένη και βαθιά κρίση, ίσως την τελευταία κρίση, γιατί η Ευρώπη χάνει έδαφος στην Άπω Ανατολή και στη Νότια Αμερική. Και θα μπορούσε πραγματικά να σημαίνει ότι χάνουμε την εθνική μας κυριαρχία. Πιστεύετε ότι η Ευρώπη θα είναι σε θέση να ανακτήσει την οικονομική και πολιτική δύναμη της στον κόσμο, ή αυτό είναι πραγματικά το τέλος; Πιστεύετε ότι η Ευρώπη θα είναι ένας παγκόσμιος ηγέτης και πάλι; Ή μήπως πρέπει να προετοιμαστούμε για την αντιστροφή της ανάπτυξης;

George Soros: Συμμερίζομαι την ανησυχία σας σχετικά με τη σοβαρότητα της κρίσης. Την λαμβάνω πολύ σοβαρά. Ως οπαδός μιας ανοιχτής κοινωνίας, την έχω καταστήσει ως πρώτη προτεραιότητα μου τα τελευταία χρόνια. Αυτό το βιβλίο μου είναι μια απόδειξη της ανησυχίας μου. Δεν νομίζω ότι η κρίση του ευρώ είναι το τέλος της Ευρώπης. Εμείς δεν πρέπει να το επιτρέψουμε.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποια είναι η δική σας προσέγγιση για τη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων και την προστασία του περιβάλλοντος; Σε ποιο βαθμό πιστεύετε ότι είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον του πλανήτη Γη;

George Soros: Αυτό είναι ένα θέμα που με απασχολεί και με ενδιαφέρει πολύ. Πιστεύω ότι έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στην αντιμετώπιση της διαχείρισης των φυσικών πόρων. Δραστηριοποιούμαι στη Μιανμάρ, όπου η αρπαγή της γης και η χρησικτησία είναι ένα μεγάλο πρόβλημα για παράδειγμα.  Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν αναλάβει διάφορες πρωτοβουλίες σχετικά με το πως πρέπει να επιτευχθούν οι Αναπτυξιακοί Στόχοι της Χιλιετίας, και ποια η πορεία μετά το 2015. Είναι σαφές πλέον ότι η νομική ενδυνάμωση των φτωχών όλου του κόσμου πρέπει να αποτελεί σημαντικό στοιχείο των επόμενων αναπτυξιακών στόχων. Και νομίζω ότι αυτή η ιδέα αρχίζει να επικρατεί.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Τι νομίζετε θα πρέπει να κάνει η ιταλική κυβέρνηση αυτή τη στιγμή;

Προφανώς, θα ήθελαn πολλά, αλλά είναι υποχρεωμένοι να συμμορφώνονται με το δημοσιονομικό σύμφωνο και τα πολλά άλλα μέτρα λιτότητας.

George Soros: H Ιταλία δεν είναι η μόνη υπεύθυνη για τη μοίρα της. Και η πολιτική δεν περιορίζεται πλέον σε μεμονωμένες χώρες. Και νομίζω ότι είναι πολύ σημαντικό για τους πολίτες να το συνειδητοποιήσουν αυτό και να λάβουν την ευρωπαϊκή πολιτική πιο σοβαρά και να μην είναι πλήρως απασχολημένοι με την εσωτερική πολιτική. Οι εκλογές του επόμενου έτους για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα μπορούσαν να είναι πολύ σημαντικές για την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής πολιτικής, διότι υπάρχει μια πρόταση για την εκλογή του επόμενο προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει την εξουσία να αντιταχθεί σε κάθε υποψήφιο και επομένως, είναι σε θέση να επιμείνει ώστε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να δεχθεί τον υποψήφιο που θα εκλέγεται από την πλειοψηφία των ευρωβουλευτών. Τα δύο μεγάλα κόμματα, οι Χριστιανοδημοκράτες και οι Σοσιαλδημοκράτες, συμφώνησαν να στηρίξουν την πρόταση αυτή. Έτσι, διαμορφώνεται μια πολύ σημαντική πολιτική μάχη. Ελπίζω ότι οι άνθρωποι στις διάφορες χώρες θα το συνειδητοποιήσουν αυτό και θα λάβουν τις ευρωεκλογές πολύ σοβαρά.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Θα επενδύατε στην Ιταλία αυτή τη στιγμή;

George Soros: Δεν δραστηριοποιούμαι πλέον στον τομέα αυτόν. Η επενδυτική μου εταιρεία  διοικείται πια από μια ομάδα που έχει πλήρη εξουσία να λαμβάνει οποιεσδήποτε αποφάσεις. Και δεν πρέπει απαραίτητα να ακούνε εμένα, ακόμη και αν έχω γνώμη.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποια είναι η πιθανή μελλοντική για την Ιταλία; Μήπως θα πρέπει να σκεφτούμε κάτι παρόμοιο με την Κύπρο ή όχι;

George Soros: Έχω μεγάλη κατανόηση για την κατάσταση της Ιταλίας. Μακάρι να μπορούσε να υπάρχει κάποια θαυματουργή λύση. Η Ιταλία είναι σε δύσκολη θέση. Αλλά δεν νομίζω ότι η κατάσταση είναι απελπιστική. Με ορισμένες αλλαγές στη δομή του ευρώ, η Ιταλία θα μπορούσε να είναι μια απόλυτα φυσιολογική, λειτουργική οικονομία. Αυτό δεν απέχει και πολύ, αν εξαιρέσουμε βέβαια την πολύ σοβαρή ύφεση - που επιβλήθηκε στην Ιταλία από τις πολιτικές που έχει αναγκαστεί να ακολουθήσει. Δεν νομίζω ότι η Ιταλία είναι καθόλου συγκρίσιμη με την Κύπρο.

Αυτό που είναι τόσο απογοητευτικό με την Ιταλία είναι ότι έχει ουσιαστικά μια καλή οικονομία, ανώτερη της Γερμανίας σε κάποιους τομείς – αλλά οι πολίτες δεν πληρώνουν φόρους. Έτσι, οι Ιταλοί ήταν αρκετά ανταγωνιστικοί και έγιναν πλούσιοι - αλλά το ιταλικό κράτος έχει πολλά χρέη, που επί το πλείστον ανήκουν σε Ιταλούς.

Αλλά η Ιταλία έχει και μερικά πολύ σοβαρά πολιτικά προβλήματα, τα οποία βρίσκουν έκφραση στον τρόπο λειτουργίας των κομμάτων, στη διάχυτη διαφθορά, και σε ένα εκλογικό σύστημα που δίνει στους ηγέτες του κόμματος σχεδόν δικτατορικές εξουσίες σχετικά με το ποιοι εκλέγονται. Έτσι, υπάρχει μια συγκεκριμένη ιταλική πολιτική κρίση, η οποία έχει επιδεινωθεί από την κρίση του ευρώ, με τον ίδιο τρόπο που το ευρώ έχει κάποιες συγκεκριμένες διαρθρωτικές αδυναμίες που επιδεινώθηκαν από την οικονομική κρίση στην Αμερική.