Το έγκλημα της Θεσσαλονίκης

 

Αναρτήθηκε από τον/την olympiada στο Σεπτεμβρίου 6, 2013

Ήταν κάποτε η Διεθνής Έκθεση το καμάρι μας. Οι ευθύνες και τα λάθη της απαξίωσής της. ένα χαρτογράφημα του χθες και του σήμερα.

Από κορυφαίο γεγονός για ολόκληρη τη χώρα, που καθόριζε τις πολιτικές, οικονομικές και επιχειρηματικές ακόμα εξελίξεις μιας ολόκληρης χρονιάς, η ΔΕΘ μέσα λίγα μόνο χρόνια, τα μνημονιακά, έχασε τη λάμψη της. Από «καμάρι» των Θεσσαλονικιών, καθώς το επίκεντρο της πολιτικής, οικονομικής και επιχειρηματικής, ακόμα και κοινωνικής ζωής του τόπου μεταφερόταν για ένα δεκαήμερο σχεδόν στη συμπρωτεύουσα, περνάει σταδιακά στην απαξίωση, την εγκατάλειψη και την ανυποληψία.

Οι ίδιοι άλλωστε οι αριθμοί το αποδεικνύουν. Μείωση των εκθετών, ιδίως των διεθνών συμμετοχών, εξαφάνιση σχεδόν της ελληνικής 
κρατικής συμμετοχής, παρότι φέτος σημειώνονται κάποια αχνά σημάδια μιας μικρής ανάκαμψης. Η μείωση όμως των επισκεπτών είναι αποκαλυπτική. Οι ίδιοι οι Θεσσαλονικείς έστριψαν την πλάτη τους στη ΔΕΘ. Από τις 326.000 του 2005 επί Καραμανλή, οι επισκέπτες έπεσαν σε 130.000 μόλις πέρυσι. Οι διοργανωτές φέτος μιλούν για 200.000, γι αυτό κατέβασαν και το εισιτήριο στα 3 ευρώ.

Το κυριότερο. Άλλοτε η ΔΕΘ προσήλκυε τα κορυφαία ονόματα του ελληνικού επιχειρείν. Σήμερα, παρόντες μόνο οι θεσμικά υποχρεωμένοι, πρόεδροι των επιχειρηματικών φορέων και κάποιοι ελάχιστοι επικεφαλής κρατικών εταιριών και οργανισμών. Από υποχρέωση κυρίως. Ο καιρός όπου στις δεξιώσεις των επιχειρήσεων έδινε το «παρών» το κορυφαίο πολιτικό, οικονομικό και επιχειρηματικό δυναμικό της χώρας και στο φουαγιέ του Μακεδονία Παλάς ή κάποιο εστιατόριο της Κρήνης κλείνονταν μεγάλες οικονομικές και εμπορικές συμφωνίας έχει περάσει. Κατά πολλούς ανεπιστρεπτί.

Διαχρονικές οι ευθύνες

Πράγματι, μέχρι και το 2011 η ΔΕΘ κρατούσε ψηλά το ενδιαφέρον των πολιτικών και των οικονομικών εξελίξεων. Μόνο όμως αυτών. Οι επιχειρηματίες είχαν χάσει ήδη το ενδιαφέρον τους, η Έκθεση ξέφτιζε επί χρόνια από το ενδιαφέρον της, αλλά οι εκάστοτε κυβερνώντες μάλλον έκαναν ότι δεν καταλαβαίνουν.

Κατά πολλούς η εξέλιξη της ΔΕΘ είναι προσομοίωμα εκείνης της χώρας τα τελευταία χρόνια. Από την ακμή στην παρακμή. Διότι επί χρόνια, η ΔΕΘ εξελισσόταν σταθερά περισσότερο σε ένα κοσμικό event για πολιτικούς, υπουργούς, διοικητές κρατικών οργανισμών, όμορφες γραμματείς και συνοδούς, πολυπληθείς παρατρεχάμενους και σφογγοκολλάριους κάθε απόχρωσης, παρά σε ένα οικονομικό γεγονός ανάλογο του μεγέθους που το ήθελαν οι κυβερνώντες.

Πολλοί είχαν μιλήσει για το «πανηγυράκι» των δέκα ημερών, όταν το κράτος μετακόμιζε στη Θεσσαλονίκη για δωρεάν διακοπές και επισκέψεις στα κατά τον αείμνηστο Ευ. Γιαννόπουλο «πολιτιστικά κέντρα», πάντα με τα λεφτά των φορολογουμένων. Χλιδή, γκλαμουριά, απίστευτες δεξιώσεις στους Κήπους του Κυβερνείου, με χιλιάδες προσκεκλημένους, συνεχή πάρτι σε κέντρα διασκέδασης από πολιτικούς, που έμεινα στην ιστορία, όπως εκείνο της Ελ. Ράπτη το 2005. Και ακόμα περισσότεροι προειδοποιούσαν ότι η Έκθεση χάνει σταδιακά το χαρακτήρα της, χάνει τη αίγλη της, παρακμάζει. Ωστόσο, ούτε τα «περιοριστικά μέτρα» που επέβαλαν οι Σημίτης και Καραμανλής στην άνοδο των… «ορδών» από την Αθήνα, είχαν ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Την ίδια ώρα, στον πέριξ της ΔΕΘ χώρο, στηνόταν το πρώτο Σαββατοκύριακο κάθε Έκθεσης, ο «μεγάλος χορός» των κινητοποιήσεων. Οι εργαζόμενοι ήθελαν να διαμαρτυρηθούν για την εκάστοτε οικονομική πολιτική, αλλά η πόλη έτσι νεκρωνόταν. Οι υπερβολές πάντα των αρχών για να προστατέψουν τους «επίσημους» παρέλυσε κάθε δραστηριότητα στη συμπρωτεύουσα και οι Θεσσαλονικιοί αντί της Έκθεσης προτιμούσαν να επισκέπτονται τη Χαλκιδική.

Ο Σαμαράς

Ο σημερινός πρωθυπουργός, Α. Σαμαράς, θέλησε πέρυσι να δώσει ένα τέλος σ’ αυτή την κατάσταση αλλοίωσης του χαρακτήρα της ΔΕΘ. Να επανέλθει δηλαδή, στον καθαρόαιμο οικονομικό χαρακτήρα της. Γι’ αυτό και περιόρισε τη δική του επίσκεψη στα όρια του απολύτως απαραίτητου. Σε λίγες ώρες παρουσίας στη συμπρωτεύουσα, ώστε να εγκαινιάσει σύντομα την ΔΕΘ και να μιλήσει για λίγο στους εκπροσώπους των παραγωγικών φορέων. Κατήργησε την ομιλία στα εγκαίνια, αλλά και την επίσημη «παραδοσιακή» συνέντευξη Τύπου εφ’ όλης της ύλης.

Αρκετοί αμφισβήτησαν ακόμα και τις προθέσεις του. Του καταλόγισαν φόβο και υπεκφυγή, καθώς οι πληροφορίες μιλούσαν τότε για νέο πακέτο σκληρών μέτρων – μαμούθ. Σ’ αυτό επιβεβαιώθηκαν. Τα νέα μέτρα των 13,5 δισ. ευρώ ήρθαν δυο μήνες αργότερα. Γι’ αυτό και το γεγονός, ότι ο πρωθυπουργός συνεχίζει στην ίδια τακτική και φέτος, φοβούνται πως υποδηλώνει την «άφιξη» κι άλλων δυσάρεστων μέτρων.

Ανεξάρτητα πάντως απ’ αυτά, το δεδομένο είναι πως με την αλλαγή αυτή που αποφάσισε ο πρωθυπουργός, δόθηκε και το τελειωτικό χτύπημα στην πολιτική και οικονομική αίγλη της ΔΕΘ, την οποία έμοιαζε να κρατάει μέχρι και το 2011. Μπορεί οι άλλοι πολιτικοί αρχηγοί, ακόμα και οι τότε συγκυβερνώντες Ευ. Βενιζέλος και Κουβέλης, να μην ακολούθησαν την πρωθυπουργική «συνταγή», ο δε αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης να πλειοδότησε σε πολιτική παρουσία και στα δυο Σαββατοκύριακα της Έκθεσης, αδιαμφισβήτητα όμως η ΔΕΘ έχασε το μέγιστο και από το πολιτικό της χρώμα. Μπορεί βέβαια, αυτή η επιλογή να δικαιωθεί στο μέλλον. Θα εξαρτηθεί από πολλούς παράγοντες κυρίως τις αποφάσεις της κυβερνητικής εξουσίας, καθώς να αλλάξει, πιθανόν να αλλάξει και η συμπεριφορά της απέναντι στη ΔΕΘ.

Όταν η ΔΕΘ ανεβοκατέβαζε κυβερνήσεις

Ανέκαθεν η ΔΕΘ αποτελούσε το πρώτο μείζον πολιτικό και οικονομικό γεγονός, με το οποίο άνοιγε η νέα σεζόν. Η διπλή ομιλία του εκάστοτε πρωθυπουργού, πρώτα στα εγκαίνια και στη συνέχεια στο δείπνο των παραγωγικών τάξεων, ήταν ο σηματοδότης της οικονομικής πολιτικής για την επόμενη χρονιά. Στη δε επίσημη συνέντευξη, οι πρωθυπουργοί μιλούσαν υποχρεωτικά για τα πάντα.

Δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις, που το βήμα της ΔΕΘ ισχυροποίησε τη θέση ενός πρωθυπουργού και της κυβέρνησής του ή αντίθετα άνοιξε το δρόμο για την κατάρρευσή τους. Από την άτυπη μάχη των πολιτικών αρχηγών στη ΔΕΘ παιζόταν το πολιτικό κλίμα μιας ολόκληρης χρονιάς. Στη ΔΕΘ πόνταραν πρωθυπουργοί για την ανατροπή ενός δυσμενούς κλίματος. Απ’ αυτήν συχνά ξεκινούσαν τον προεκλογικό τους αγώνα.

Έτσι συχνά η ΔΕΘ ταυτίστηκε με κορυφαία γεγονότα. Στην 40η Έκθεση (1975), ο Κωνσταντίνος Καραμανλής μίλησε για το πρώτο πενταετές οικονομικό πρόγραμμα της χώρας. Λίγους μήνες αργότερα εθνικοποίησε μέσα σε μια νύχτα την Ολυμπιακή του Αρ. Ωνάση, αλλά και τις «ναυαρχίδες» του ομίλου Ανδρεάδη, Εμπορική και Ιονική Τράπεζα.

Στη 49η ΔΕΘ (1984) ο πρωθυπουργός Ανδρέας Παπανδρέου, αμέσως μετά τα εγκαίνια, κάνει μια ιστορική δήλωση: «Μα καλά, αυτόν τον ‘‘Εφιάλτη’’ βρήκαν να εκλέξουν»; Ο χαρακτηρισμός ήταν για τον… προαιώνιο αντίπαλό του Κων. Μητσοτάκη, που λίγες ώρες νωρίτερα είχε εκλεγεί πρόεδρος της ΝΔ.

Στη ΔΕΘ του 1995 (60η), στη συνέντευξη Τύπου του πρωθυπουργού, ο Α. Παπανδρέου «αδειάζει» τον υπουργό Βιομηχανίας Κ. Σημίτη για τους χειρισμούς του στο θέμα της ιδιωτικοποίησης των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά. Το επόμενο πρωί ο Σημίτης παραιτείται, αλλά μετά από τέσσερις μήνες διαδέχεται τον κατάκοιτο στο Ωνάσειο Παπανδρέου στην πρωθυπουργία.

Ο Κώστας Σημίτης ήταν ο «υπερτυχερός» της 62ης ΔΕΘ. Λίγο πριν ξεκινήσει η τελετή των εγκαινίων, ο Σάμαρανκ ανακοινώνει to… «and the winner is Greece» για τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Ο πρωθυπουργός αποθεώνεται, «παίρνοντας την κρέμα» μιας «εθνικής νίκης».

Το 1999, ο Κ. Σημίτης εγκαινιάζει στην 64η ΔΕΘ το θεσμό των κοινωνικών πακέτων. Ένα και πλέον δισ. ευρώ ανακοινώνει στο πλαίσιό του. Αποτέλεσμα: Είχε ανέβει στη Θεσσαλονίκη με το ΠΑΣΟΚ πέντε μονάδες πίσω από τη ΝΔ του Κ. Καραμανλή και γύρισε έχοντας αποκτήσει προβάδισμα. Ήταν η απαρχή για τη νέα εκλογική του νίκη, την άνοιξη του 2000.

Τέσσερα χρόνια μετά όμως, η Ιστορία επαναλήφθηκε ως πολιτική τραγωδία. Ο Σημίτης ανακοινώνει στην 68η ΔΕΘ κοινωνικό πακέτο – μαμούθ, ύψους 2,6 δισ. ευρώ. Όπως πήγε όμως, έτσι γύρισε. Ήταν το τελευταίο «χαρτί» που έπαιξε για να παραμείνει στην εξουσία, την οποία μέσα σε λίγους μήνες πρώτα παρέδωσε στον Γ. Παπανδρέου (ΠΑΣΟΚ) και μετά στον Κ. Καραμανλή (κυβέρνηση).

Την επόμενη χρονιά, ο Κώστας Καραμανλής ανεβαίνει για πρώτη φορά ως πρωθυπουργός στη ΔΕΘ. Τη φιέστα» όμως στην ιδιαίτερη εκλογική του περιφέρεια ματαιώνει η πτώση στα ανοικτά της Σιθωνίας του μοιραίου Σινούκ που μετέφερε τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας και άλλα 17 άτομα. Όλοι τους δυστυχώς χάθηκαν.

Στην 73η ΔΕΘ (2008) σηματοδοτείται η αρχή του τέλους της κυβέρνησης Καραμανλή. Εν μέσω των αποκαλύψεων για το σκάνδαλο του Βατοπεδίου, ο πρωθυπουργός στη συνέντευξη Τύπου αναγκάζεται να καλύψει πολιτικά το περίφημο «ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό» του Γ. Βουλγαράκη, αλλά και τον πανταχόθεν βαλλόμενο Θ. Ρουσσόπουλο. Γυρίζοντας στην Αθήνα, συνειδητοποιεί ότι το ηθικό πλεονέκτημα της κυβέρνησής του είναι παρελθόν και ότι η κατάρρευση έχει ξεκινήσει.

Στην επόμενη ΔΕΘ, του 2009, που είναι προεκλογική, ο Καραμανλής παραδέχεται το ολέθριο πολιτικό λάθος της προηγούμενης χρονιάς από το ίδιο βήμα. Όμως, είναι η σειρά του Γιώργου Παπανδρέου να… «ζωγραφίσει». Σε ένα κλίμα ευφορίας ενόψει της διαγραφόμενης εκλογικής νίκης, εκστομίζει το περίφημο «λεφτά υπάρχουν». Που τον συνοδεύει έκτοτε ανεξίτηλα.

Και σ’ εκείνη του 2011, ο αντιπρόεδρος και υπουργός Οικονομικών Ευ. Βενιζέλος αναγγέλλει την αποτυχία ουσιαστικά του μνημονιακού προγράμματος, εξαγγέλλοντας νέα εξοντωτικά μέτρα ύψους 6 δισ. ευρώ. Ανάμεσά τους το «χαράτσι» στα ακίνητα και η έκτακτη εισφορά για την ανεργία. Σηματοδοτώντας την έναρξη της κατάρρευσης της κυβέρνησης Παπανδρέου.
Διαβάστε τη συνέχεια στην “PRESS Time” του Σαββάτου