Η Ελλάδα βρίσκεται απέναντι σε σημαντικές προκλήσεις, ενώ το timing μπορεί να αποδειχτεί ευνοϊκό για τον τουρισμό, τις επενδύσεις αλλά και τα γεωστρατηγικά...
Η Ελλάδα μπορεί να βρέθηκε στο μάτι του κυκλώνα της διεθνούς κρίσης από την αρχή του 2010 όντας το πρώτο… αίμα των αγορών και η χώρα που έλαχε να «μάθει» πάνω της το σύστημα… διασώσεων, όμως τώρα φαίνεται πως ενδέχεται να αλλάζει το σκηνικό.Οι αγορές βλέπουν από εντελώς διαφορετική σκοπιά την Ελλάδα, τα spreads έχουν πέσει σε χαμηλά τρεισήμισι ετών «καθρεφτίζοντας» την αλλαγή πλεύσης όλου του διεθνούς επενδυτικού συστήματος, ενώ πληθαίνουν οι αβάντες για πιθανή έξοδο στις αγορές εντός του 2014! Όλες οι ενδείξεις μαρτυρούν ότι το προφίλ της χώρας έχει βελτιωθεί σημαντικά, ενώ ευνοϊκή φαίνεται πως είναι και η διεθνής συγκυρία, καθώς ολόκληρος ο ευρωπαϊκός νότος δείχνει να έχει δει τα χειρότερα, ευρισκόμενος σε διαδικασία σημαντικής ανασύνταξης και δημοσιονομικής αναδιοργάνωσης.
Μέσα σ’ αυτή την ευνοϊκή συγκυρία λοιπόν, φαίνεται πως έρχεται από… ανατολάς μια ακόμη «αβάντα» που αν η χώρα με κατάλληλους χειρισμούς την εκμεταλλευτεί σωστά, θα βγει αρκετά ωφελημένη.
Πρόκειται για τη μεγάλη – εδώ και καιρό υποβόσκουσα – πολιτικοκοινωνική κρίση στην Τουρκία, η οποία κλιμακώνεται σε πολλά επίπεδα. Μια κρίση ασφαλώς πολυσύνθετη, δυσεπίλυτη, μια κρίση δομική που ανάγεται σε όλη τη «μορφολογία» και το ιδιόμορφο… μωσαϊκό του τουρκικού λαού, με τις τεράστιες διαφορές, σε κουλτούρες, θρησκείες και εν γένει κοσμοθεωρία.
Παρ’ ότι κανένας υγιώς σκεπτόμενος σύγχρονος πολίτης του κόσμου δεν μπορεί να χαίρεται με μια κρίση – τόσο επίφοβη μάλιστα για κλιμάκωση – μιας γειτονικής χώρας, η αναντίρρητη αλήθεια είναι ότι τα οφέλη της Ελλάδος μπορεί να είναι σημαντικά.
Η Τουρκία, ειδικά την τελευταία 10ετία επί ηγεμονίας Ερντογάν έκανε τεράστια και πρωτοφανή οικονομικά άλματα, όντας μια από τις πιο δυναμικές αναδυόμενες οικονομίες του πλανήτη. Αρκεί να τονιστεί ότι η τουρκική οικονομία τριπλασιάστηκε σε όρους δολαρίου από το 2002, με αποτέλεσμα να θεωρείται μία από τις πιο δυναμικές αναπτυσσόμενες αγορές. Μοιραία, σε πολλούς τομείς διεκδίκησε και πήρε «μερίδιο» αγοράς σε τουριστικό, επενδυτικό, οικονομικό επίπεδο από την Ελλάδα, η οποία κινήθηκε με εσωστρέφεια, ευρισκόμενη σε… άμυνα και ύφεση ειδικά την τελευταία 6ετία.
Πλέον, η Τουρκία έχει να αντιμετωπίσει τεράστια θέματα στο εσωτερικό της, ενώ οι τελευταίες εξελίξεις ήδη έχουν προκαλέσει μεγάλη φθορά στη λίρα, «γκρεμίζοντας» μάλιστα και το ευρισκόμενο επί χρόνια σε νιρβάνα – bull market χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης. Η Τουρκία δε θα πάψει να είναι μια μεγάλη οικονομική δύναμη, ενώ είναι μεγάλης σημειολογίας κίνηση για τη δυναμική που (συνεχίζει να) έχει, η απόκτηση του 5% του τουρκικού χρηματιστηρίου από το Nasdaq προ ημερών.
Όμως, ο… πολιτικός και οικονομικός κλοιός ασφαλώς και έχει… σφίξει μερικώς τη χώρα, ενώ οι αναλυτές καραδοκούν για να προχωρήσουν σε διαφόρων ειδών και κλιμάκων υποβαθμίσεις. Το πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα στη μεγάλη γειτονική χώρα δεν είναι εύκολο να εκτιμηθούν σήμερα, όμως οικονομικοί και πολιτικοί διεθνείς κύκλοι, εκτιμούν ότι ο οικονομικός και επενδυτικός «παράδεισός» της φαίνεται να τελείωσε. Φαίνεται πως η Δύση αλλάζει ρότα και πιθανότατα θα πάει σε μια συντονισμένη διαδικασία φθοράς του Ερντογάν, ενώ η οριστική και μεγάλη ρήξη με το Ισραήλ, φαίνεται πως «κουμπώνει» την αλλαγή πλεύσης όλου του διεθνούς συστήματος.
Το αιχμηρό δημοσίευμα των «Financial Times» και οι ελλοχεύουσες υποβαθμίσεις
Δεν είναι τυχαίο το πρόσφατο λίαν αιχμηρό δημοσίευμα των «Financial Times» που καυτηρίασε πολυμέτωπα την κυβέρνηση Ερντογάν, στηλιτεύοντας τους χειρισμούς σ’ όλες τις πρόσφατες κρίσεις σε διαφθορά, δικαιοσύνη, στρατό κ.λπ. Αναφέρθηκε στη σύλληψη 50 και πλέον ατόμων με την κατηγορία της χειραγώγησης δημοπρασιών και της δωροδοκίας - εκ των οποίων και αρκετά πρόσωπα από το στενό περιβάλλον του πρωθυπουργού και της κυβέρνησής του. Εν κατακλείδι, το κεντρικό νόημα του δημοσιεύματος ήταν ότι λόγω της απολυταρχικής διακυβέρνησης Ερντογάν, η Τουρκία έχει καταστεί μια χώρα με αναξιόπιστη δημοκρατία, προβληματικό σύνταγμα και ολοένα μικρότερο αριθμό συμμάχων.
Παράλληλα, αρκετοί οικονομολόγοι από οίκους όπως Citigroup, JP Morgan, Morgan Stanley, HSBC κ.α. τόνισαν την περασμένη εβδομάδα ότι αναθεωρούν τις εκτιμήσεις τους για την Τουρκία, επί τα χείρω.
Προβλέψεις για μικρότερη οικονομική ανάπτυξη, μεγαλύτερη υποτίμηση του νομίσματος, υψηλότερο πληθωρισμό, πτώση τουρκικών assets. Οι αναλυτές επισημαίνουν τα κλιμακούμενα πολιτικά ρίσκα ως κυρίαρχο παράγοντα, τονίζοντας ότι «ένας από τους κυρίαρχους πυλώνες του τουρκικού story την τελευταία 10ετία ήταν η πολιτική σταθερότητα και κατ’ επέκταση η συνεπής διαρθρωτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις.
Με αιχμή τον τουρισμό και την έλκυση επενδύσεων
Μέσα σ’ αυτές τις συνθήκες και παρ’ ότι επαναλαμβάνουμε κανένας δεν (πρέπει να) χαίρεται από την τουρκική κρίση - πόσο μάλλον όταν ελλοχεύει ο κίνδυνος εξαγωγής της - η Ελλάδα οφείλει να εκμεταλλευτεί τις προκλήσεις των καιρών. Πρέπει να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων, στο πλαίσιο της τιτάνιας προσπάθειας εξυγίανσης της οικονομίας και την πολυπόθητη «στροφή» σε ανάπτυξη μετά από πολυετή ύφεση.
Η χώρα μπορεί να βγει σημαντικά ωφελημένη σε τουριστικό, επενδυτικό και γεωστρατηγικό επίπεδο. Ο τουρισμός είναι η μόνη… βαριά βιομηχανία της χώρας και πάει κάτι παραπάνω από εξαιρετικά, έχοντας σπάσει ρεκόρ το 2013, με τέλεια παρακαταθήκη για ακόμη ένα ιστορικό ρεκόρ το 2014.
Η διεθνής γεωστρατηγική συγκυρία ευνοεί τα μέγιστα τη χώρα μας σ’ αυτόν τον τομέα, καθώς μετά την αραβική κρίση, που άλλαξε – έλκυσε τον προορισμό αρκετών προς την Ελλάδα, ήρθαν οι αναταραχές στην Τουρκία, η οποία αποτελεί το διαρκώς και πιο ανταγωνιστικό αντίπαλο δέος στα παράλια του Αιγαίου. Τα άλματα της Τουρκίας στην τουριστική βιομηχανία είναι τεράστια την τελευταία 10ετία, με μεγάλες ξενοδοχειακές επενδύσεις σ’ όλα τα παράλια. Η Ελλάδα λοιπόν μπορεί να εκμεταλλευτεί τη συγκυρία και να ελκύσει περισσότερους προορισμούς που διαφορετικά θα κατευθύνονταν στη γείτονα.
Από εκεί και πέρα, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το ελληνικό χρηματιστήριο είναι πλέον στην τάξη των αναδυόμενων αγορών, όπως και το τουρκικό. Η ελληνική αγορά είναι μια μικρή, περιφερειακή αγορά, όμως ακόμη και λίγα – συγκριτικά με την παγκόσμια διεθνή «πίτα» - κεφάλαια να έρθουν στη χώρα (όπως εσχάτως γίνεται) μπορούν να κάνουν τεράστια διαφορά! Το Χ.Α. έχει το προνόμιο να είναι η μόνη αναδυόμενη αγορά που «παίζει» σε τόσο ανταγωνιστικό νόμισμα όπως το ευρώ! Περιθώριο λοιπόν να μετακυλιστεί μέρος των επενδυτικών κεφαλαίων που προορίζονταν για την Τουρκία υπάρχει.
Αρκετά χαρτοφυλάκια που επενδύουν σε κλάδους όπως real estate, τηλεπικοινωνίες, τουρισμό, κατασκευές, ενέργεια και δομικά έργα κάνουν διασπορά στις τοποθετήσεις τους και μπορούν να έρθουν στην Ελλάδα.
To κυρίαρχο ζήτημα...
Κυρίαρχο λοιπόν ζήτημα είναι μέσα σ’ αυτή την ιδιαίτερα ρευστή συγκυρία η Ελλάδα να προβάλει διεθνώς το προφίλ μιας ειρηνικής (αν μη τι άλλο) χώρας, με σταθερά ευρωπαϊκή στόχευση, κυβερνητική - πολιτική σταθερότητα, που βελτιώνει τους θεσμούς σ’ όλα τα επίπεδα. Μιας χώρα που οδεύει προς γενικευμένο συμμάζεμα, που είναι φιλική προς τις επενδύσεις, που έχει αφήσει πίσω την άρρωστη ηγεμονία του κρατισμού, που έχει ξεπεράσει τις εμμονές με την ανοχή του στρεβλού – φασιστικού τύπου – συνδικαλισμού, που λυμαίνονταν επί δεκαετίες τον τόπο. Μια χώρα που θα πάει σε τέτοιο μοντέλο, κινούμενη απόλυτα θεσμικά σ’ όλα τα επίπεδα, μόνο καλύτερα μπορεί να πάει και δεν θα χρειάζεται… κρίσεις γειτονικών χωρών για να περιμένει οφέλη επενδυτικά ή άλλα…
www.bankingnews.gr
Μέσα σ’ αυτή την ευνοϊκή συγκυρία λοιπόν, φαίνεται πως έρχεται από… ανατολάς μια ακόμη «αβάντα» που αν η χώρα με κατάλληλους χειρισμούς την εκμεταλλευτεί σωστά, θα βγει αρκετά ωφελημένη.
Πρόκειται για τη μεγάλη – εδώ και καιρό υποβόσκουσα – πολιτικοκοινωνική κρίση στην Τουρκία, η οποία κλιμακώνεται σε πολλά επίπεδα. Μια κρίση ασφαλώς πολυσύνθετη, δυσεπίλυτη, μια κρίση δομική που ανάγεται σε όλη τη «μορφολογία» και το ιδιόμορφο… μωσαϊκό του τουρκικού λαού, με τις τεράστιες διαφορές, σε κουλτούρες, θρησκείες και εν γένει κοσμοθεωρία.
Παρ’ ότι κανένας υγιώς σκεπτόμενος σύγχρονος πολίτης του κόσμου δεν μπορεί να χαίρεται με μια κρίση – τόσο επίφοβη μάλιστα για κλιμάκωση – μιας γειτονικής χώρας, η αναντίρρητη αλήθεια είναι ότι τα οφέλη της Ελλάδος μπορεί να είναι σημαντικά.
Η Τουρκία, ειδικά την τελευταία 10ετία επί ηγεμονίας Ερντογάν έκανε τεράστια και πρωτοφανή οικονομικά άλματα, όντας μια από τις πιο δυναμικές αναδυόμενες οικονομίες του πλανήτη. Αρκεί να τονιστεί ότι η τουρκική οικονομία τριπλασιάστηκε σε όρους δολαρίου από το 2002, με αποτέλεσμα να θεωρείται μία από τις πιο δυναμικές αναπτυσσόμενες αγορές. Μοιραία, σε πολλούς τομείς διεκδίκησε και πήρε «μερίδιο» αγοράς σε τουριστικό, επενδυτικό, οικονομικό επίπεδο από την Ελλάδα, η οποία κινήθηκε με εσωστρέφεια, ευρισκόμενη σε… άμυνα και ύφεση ειδικά την τελευταία 6ετία.
Πλέον, η Τουρκία έχει να αντιμετωπίσει τεράστια θέματα στο εσωτερικό της, ενώ οι τελευταίες εξελίξεις ήδη έχουν προκαλέσει μεγάλη φθορά στη λίρα, «γκρεμίζοντας» μάλιστα και το ευρισκόμενο επί χρόνια σε νιρβάνα – bull market χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης. Η Τουρκία δε θα πάψει να είναι μια μεγάλη οικονομική δύναμη, ενώ είναι μεγάλης σημειολογίας κίνηση για τη δυναμική που (συνεχίζει να) έχει, η απόκτηση του 5% του τουρκικού χρηματιστηρίου από το Nasdaq προ ημερών.
Όμως, ο… πολιτικός και οικονομικός κλοιός ασφαλώς και έχει… σφίξει μερικώς τη χώρα, ενώ οι αναλυτές καραδοκούν για να προχωρήσουν σε διαφόρων ειδών και κλιμάκων υποβαθμίσεις. Το πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα στη μεγάλη γειτονική χώρα δεν είναι εύκολο να εκτιμηθούν σήμερα, όμως οικονομικοί και πολιτικοί διεθνείς κύκλοι, εκτιμούν ότι ο οικονομικός και επενδυτικός «παράδεισός» της φαίνεται να τελείωσε. Φαίνεται πως η Δύση αλλάζει ρότα και πιθανότατα θα πάει σε μια συντονισμένη διαδικασία φθοράς του Ερντογάν, ενώ η οριστική και μεγάλη ρήξη με το Ισραήλ, φαίνεται πως «κουμπώνει» την αλλαγή πλεύσης όλου του διεθνούς συστήματος.
Το αιχμηρό δημοσίευμα των «Financial Times» και οι ελλοχεύουσες υποβαθμίσεις
Δεν είναι τυχαίο το πρόσφατο λίαν αιχμηρό δημοσίευμα των «Financial Times» που καυτηρίασε πολυμέτωπα την κυβέρνηση Ερντογάν, στηλιτεύοντας τους χειρισμούς σ’ όλες τις πρόσφατες κρίσεις σε διαφθορά, δικαιοσύνη, στρατό κ.λπ. Αναφέρθηκε στη σύλληψη 50 και πλέον ατόμων με την κατηγορία της χειραγώγησης δημοπρασιών και της δωροδοκίας - εκ των οποίων και αρκετά πρόσωπα από το στενό περιβάλλον του πρωθυπουργού και της κυβέρνησής του. Εν κατακλείδι, το κεντρικό νόημα του δημοσιεύματος ήταν ότι λόγω της απολυταρχικής διακυβέρνησης Ερντογάν, η Τουρκία έχει καταστεί μια χώρα με αναξιόπιστη δημοκρατία, προβληματικό σύνταγμα και ολοένα μικρότερο αριθμό συμμάχων.
Παράλληλα, αρκετοί οικονομολόγοι από οίκους όπως Citigroup, JP Morgan, Morgan Stanley, HSBC κ.α. τόνισαν την περασμένη εβδομάδα ότι αναθεωρούν τις εκτιμήσεις τους για την Τουρκία, επί τα χείρω.
Προβλέψεις για μικρότερη οικονομική ανάπτυξη, μεγαλύτερη υποτίμηση του νομίσματος, υψηλότερο πληθωρισμό, πτώση τουρκικών assets. Οι αναλυτές επισημαίνουν τα κλιμακούμενα πολιτικά ρίσκα ως κυρίαρχο παράγοντα, τονίζοντας ότι «ένας από τους κυρίαρχους πυλώνες του τουρκικού story την τελευταία 10ετία ήταν η πολιτική σταθερότητα και κατ’ επέκταση η συνεπής διαρθρωτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις.
Με αιχμή τον τουρισμό και την έλκυση επενδύσεων
Μέσα σ’ αυτές τις συνθήκες και παρ’ ότι επαναλαμβάνουμε κανένας δεν (πρέπει να) χαίρεται από την τουρκική κρίση - πόσο μάλλον όταν ελλοχεύει ο κίνδυνος εξαγωγής της - η Ελλάδα οφείλει να εκμεταλλευτεί τις προκλήσεις των καιρών. Πρέπει να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων, στο πλαίσιο της τιτάνιας προσπάθειας εξυγίανσης της οικονομίας και την πολυπόθητη «στροφή» σε ανάπτυξη μετά από πολυετή ύφεση.
Η χώρα μπορεί να βγει σημαντικά ωφελημένη σε τουριστικό, επενδυτικό και γεωστρατηγικό επίπεδο. Ο τουρισμός είναι η μόνη… βαριά βιομηχανία της χώρας και πάει κάτι παραπάνω από εξαιρετικά, έχοντας σπάσει ρεκόρ το 2013, με τέλεια παρακαταθήκη για ακόμη ένα ιστορικό ρεκόρ το 2014.
Η διεθνής γεωστρατηγική συγκυρία ευνοεί τα μέγιστα τη χώρα μας σ’ αυτόν τον τομέα, καθώς μετά την αραβική κρίση, που άλλαξε – έλκυσε τον προορισμό αρκετών προς την Ελλάδα, ήρθαν οι αναταραχές στην Τουρκία, η οποία αποτελεί το διαρκώς και πιο ανταγωνιστικό αντίπαλο δέος στα παράλια του Αιγαίου. Τα άλματα της Τουρκίας στην τουριστική βιομηχανία είναι τεράστια την τελευταία 10ετία, με μεγάλες ξενοδοχειακές επενδύσεις σ’ όλα τα παράλια. Η Ελλάδα λοιπόν μπορεί να εκμεταλλευτεί τη συγκυρία και να ελκύσει περισσότερους προορισμούς που διαφορετικά θα κατευθύνονταν στη γείτονα.
Από εκεί και πέρα, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το ελληνικό χρηματιστήριο είναι πλέον στην τάξη των αναδυόμενων αγορών, όπως και το τουρκικό. Η ελληνική αγορά είναι μια μικρή, περιφερειακή αγορά, όμως ακόμη και λίγα – συγκριτικά με την παγκόσμια διεθνή «πίτα» - κεφάλαια να έρθουν στη χώρα (όπως εσχάτως γίνεται) μπορούν να κάνουν τεράστια διαφορά! Το Χ.Α. έχει το προνόμιο να είναι η μόνη αναδυόμενη αγορά που «παίζει» σε τόσο ανταγωνιστικό νόμισμα όπως το ευρώ! Περιθώριο λοιπόν να μετακυλιστεί μέρος των επενδυτικών κεφαλαίων που προορίζονταν για την Τουρκία υπάρχει.
Αρκετά χαρτοφυλάκια που επενδύουν σε κλάδους όπως real estate, τηλεπικοινωνίες, τουρισμό, κατασκευές, ενέργεια και δομικά έργα κάνουν διασπορά στις τοποθετήσεις τους και μπορούν να έρθουν στην Ελλάδα.
To κυρίαρχο ζήτημα...
Κυρίαρχο λοιπόν ζήτημα είναι μέσα σ’ αυτή την ιδιαίτερα ρευστή συγκυρία η Ελλάδα να προβάλει διεθνώς το προφίλ μιας ειρηνικής (αν μη τι άλλο) χώρας, με σταθερά ευρωπαϊκή στόχευση, κυβερνητική - πολιτική σταθερότητα, που βελτιώνει τους θεσμούς σ’ όλα τα επίπεδα. Μιας χώρα που οδεύει προς γενικευμένο συμμάζεμα, που είναι φιλική προς τις επενδύσεις, που έχει αφήσει πίσω την άρρωστη ηγεμονία του κρατισμού, που έχει ξεπεράσει τις εμμονές με την ανοχή του στρεβλού – φασιστικού τύπου – συνδικαλισμού, που λυμαίνονταν επί δεκαετίες τον τόπο. Μια χώρα που θα πάει σε τέτοιο μοντέλο, κινούμενη απόλυτα θεσμικά σ’ όλα τα επίπεδα, μόνο καλύτερα μπορεί να πάει και δεν θα χρειάζεται… κρίσεις γειτονικών χωρών για να περιμένει οφέλη επενδυτικά ή άλλα…
www.bankingnews.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.