June 27, 2014 10:33 pm Category: Γνωμες, Ελλαδα Leave a comment
Του Σταύρου Λυγερού, http://www.epikaira.gr
Η Κεντρική Επιτροπή το περασμένο Σαββατοκύριακο ενέκρινε την εισήγηση του Τσίπρα, αλλά η εν λόγω απόφαση έλυσε μόνο το τακτικού χαρακτήρα ζήτημα της προεδρικής εκλογής. Είναι δεδομένο ότι οι Σαμαράς και Βενιζέλος και μαζί τους οι εγχώριες άρχουσες ελίτ θα χρησιμοποιήσουν όλα τα θεμιτά, ενδεχομένως και αθέμιτα, μέσα για να συγκεντρωθεί η αναγκαία πλειοψηφία των 180 βουλευτικών ψήφων. Το πολιτικό διακύβευμα είναι κρίσιμο. Εάν τα καταφέρουν, ο βίος της κυβέρνησης θεσμικά θα παραταθεί μέχρι τον Ιούνιο του 2016.
Η κοινοβουλευτική αριθμητική δεν καθιστά απαγορευτικό τον στόχο. Πέρα από τους βουλευτές της σημερινής συμπολίτευσης, ο Σαμαράς ελπίζει βασίμως ότι με τη βοήθεια ισχυρών εξωθεσμικών παραγόντων θα εξασφαλίσει ψήφους από τον χώρο των πολλών πλέον ανεξάρτητων βουλευτών, αλλά και από τη ΔΗΜΑΡ και από τους ΑΝΕΛ. Παρότι είναι δεδομένο ότι θα εξαντληθούν όλα τα περιθώρια, κανείς δεν μπορεί εκ των προτέρων να εγγυηθεί ότι ο σκοπός θα επιτευχθεί. Πέρα από τη δεδομένη κοινοβουλευτική αριθμητική, αποφασιστικό ρόλο θα παίξει το οικονομικό-κοινωνικό και κατ’ επέκτασιν πολιτικό κλίμα που θα επικρατεί όταν η Βουλή κληθεί να εκλέξει νέο Πρόεδρο Δημοκρατίας.
Δεδομένου ότι όλα δείχνουν πως το βαρύ τωρινό κλίμα όχι μόνο δεν θα βελτιωθεί από το φθινόπωρο, αλλά κατά πάσα πιθανότητα θα επιδεινωθεί, το εγχείρημα της παράταξης του Μνημονίου δεν είναι εύκολο. Για να το αποτρέψει, ο Τσίπρας εξασφάλισε την έγκριση της Κεντρικής Επιτροπής προκειμένου να πραγματοποιήσει ανοίγματα κυρίως προς βουλευτές της ΔΗΜΑΡ και ανεξάρτητους. Προσφέροντάς τους μία θέση στους εκλογικούς συνδυασμούς του ΣΥΡΙΖΑ ελπίζει ότι θα περιορίσει τη δυνατότητα της κυβέρνησης να εξασφαλίσει τους 180, αλιεύοντας βουλευτικές ψήφους.
Η κίνηση αυτής της Κουμουνδούρου μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία αδιεξόδου στη διαδικασία εκλογής Προέδρου Δημοκρατίας και κατ’ αυτό τον τρόπο στην πρόκληση βουλευτικών εκλογών. Δεν λύνει, ωστόσο, το στρατηγικό πρόβλημα του ΣΥΡΙΖΑ. Με ποιες, δηλαδή, πολιτικές συμμαχίες θα καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση εάν διατηρήσει την πρώτη θέση και στις εθνικές εκλογές.
Το ενδεχόμενο να κατακτήσει αυτοδύναμη πλειοψηφία δεν μπορεί θεωρητικά να αποκλεισθεί, αλλά προς το παρόν τουλάχιστον φαντάζει ανέφικτο. Είναι εξόφθαλμο ότι ακόμα και πολίτες που επιδιώκουν την απομάκρυνση της κυβέρνησης Σαμαρά και τον τερματισμό των πολιτικών της δεν εμπιστεύονται τον ΣΥΡΙΖΑ ως εναλλακτική λύση. Αλλά και πολλοί από όσους τον ψήφισαν διατηρούν έντονες επιφυλάξεις για την ικανότητά του να απαλλάξει με το μικρότερο δυνατόν κόστος την οικονομία και την κοινωνία από τα μνημονιακά δεσμά.
Η αλήθεια είναι ότι το κόμμα του Τσίπρα δεν έχει απέναντί του μόνο την κυβέρνηση και τα κόμματα που την συναποτελούν. Απέναντί του είναι και το ευρωιερατείο και βεβαίως οι εγχώριες άρχουσες ελίτ και το ελεγχόμενο από αυτές κατεστημένο μιντιακό σύστημα. Αυτός είναι ο λόγος που η μάχη για την εξουσία έχει προσλάβει όχι μόνο διαστάσεις πολιτικού πολέμου, αλλά και έναν άτυπο “καθεστωτικό” χαρακτήρα.
Πέρα από την ανάγκη αρραγούς εσωτερικής ενότητας και επαρκών προγραμματικών επεξεργασιών, ώστε να μπορεί να ανταπεξέλθει στα αναπόφευκτα επώδυνα διλήμματα, ο ΣΥΡΙΖΑ έχει ζωτική ανάγκη από μία ισχυρή λαϊκή εντολή. Μόνο έτσι έχει ελπίδες να αντιμετωπίσει επιτυχώς ένα τόσο πολυπλόκαμο και ισχυρό μπλοκ δυνάμεων. Στις ευρωεκλογές, οι ψηφοφόροι του έδωσαν σαφές πολιτικό πλεονέκτημα, αλλά όχι την καταλυτική πλειοψηφία για να θέσει την Ελλάδα σε άλλη τροχιά.
Τα πράγματα είναι ακόμα πιο δύσκολα, επειδή το κόμμα του Τσίπρα δεν διαθέτει φυσικούς και διαθέσιμους συμμάχους. Ενώ οι μνημονιακές ψήφοι αθροίζονται πολιτικά, οι αντιμνημονιακές ψήφοι όχι. Η ΝΔ συγκυβερνά με το ΠΑΣΟΚ και για ένα χρόνο στο ίδιο σχήμα συμμετείχε και η ΔΗΜΑΡ. Για προφανείς λόγους, το 9,3% της Χρυσής Αυγής, το 6% του ΚΚΕ και το 3,5% των ΑΝΕΛ δεν μπορούν να αθροισθούν πολιτικά με το 26,6% του ΣΥΡΙΖΑ. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ενώ η μεγάλη πλειονότητα των πολιτών κατά πάσα πιθανότητα θα ψηφίσει αντιμνημονιακά και στις εθνικές εκλογές, δεν είναι σίγουρο ότι θα προκύψει αντιμνημονιακή κυβερνητική λύση παρά το μπόνους των 50 εδρών που αναμένεται να πάρει το κόμμα του Τσίπρα.
Στην Κουμουνδούρου προσέβλεπαν στη ΔΗΜΑΡ μετά την αποχώρησή της από τον κυβερνητικό συνασπισμό το 2013. Η εκλογική συρρίκνωσή της και οι εσωτερικές αντιθέσεις της, όμως, ουσιαστικά την βγάζουν από τον κοινοβουλευτικό χάρτη και μ’ αυτή την έννοια ακυρώνουν αυτή την προοπτική. Προβληματική εμφανίζεται και μία μελλοντική κυβερνητική συνεργασία του ΣΥΡΙΖΑ με τους ΑΝΕΛ. Πρώτον, επειδή δεν υπάρχει προθυμία ούτε από τη μία ούτε από την άλλη πλευρά. Δεύτερον, επειδή η επιβίωση αυτού του κόμματος έχει καταστεί αβέβαιη.
Το συμπέρασμα είναι ότι το κόμμα του Τσίπρα δεν έχει την ευχέρεια να συνάψει κυβερνητικές συμμαχίες με δεδηλωμένα ή έστω με δυνάμει αντιμνημονιακά κόμματα. Τι του μένει, λοιπόν; Του μένει το ΠΑΣΟΚ και το νεοπαγές Ποτάμι. Το ΠΑΣΟΚ είναι ταυτισμένο με το Μνημόνιο και δύσκολα μπορεί να φαντασθεί κανείς ότι μπορεί να στηρίξει μία καθαρά αντιμνημονιακή κυβέρνηση.
Το Ποτάμι δεν έχει προϊστορία, αλλά δεν πρόκειται να συμπράξει με τον ΣΥΡΙΖΑ σε αντιμνημονιακή βάση. Ο Θεοδωράκης θα θέσει ως όρο την υπακοή στις επιταγές του ευρωιερατείου. Προφανώς θα χρησιμοποιήσει την πολύ πιο εύπεπτη ρητορική ότι η Ελλάδα πρέπει να διαφυλάξει την ευρωπαϊκή της ταυτότητα. Μ’ αυτό τον τρόπο θα προσπαθήσουν να ρυμουλκήσουν εμμέσως πλην σαφώς τον ΣΥΡΙΖΑ στην όχθη του Μνημονίου. Το Ποτάμι δεν στήθηκε μόνο για να ανακόψει τη διαρροή απογοητευμένων κεντροαριστερών και κεντροδεξιών ψηφοφόρων προς τα ΣΥΡΙΖΑ. Στήθηκε και για να παίξει μετά τις εθνικές εκλογές ρόλο κυβερνητικού μπαλαντέρ και μάλιστα εντός μνημονιακού πλαισίου.
Με άλλα λόγια, η πιθανολογούμενη πρώτη θέση του ΣΥΡΙΖΑ και στις εθνικές εκλογές θα του εξασφαλίσει την κοινοβουλευτική υπεροχή, αλλά όχι και τη δυνατότητα να επιβάλει την απεμπλοκή από τα μνημονιακά δεσμά. Εκτός κι αν ο Τσίπρας υπερβεί τη συμβατική κοινοβουλευτική αριθμητική και αναζητήσει λύση με τη λογική της πολιτικής άλγεβρας. Κάτι τέτοιο, όμως, ούτε καν φαίνεται στον ορίζοντα.
Το κείμενο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ΕΠΙΚΑΙΡΑ την Πέμπτη 27 Ιουνίου 2014
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.