Του Γιώργου Καισάριου

Η παγκόσμια οικονομία είναι εξίσου ευάλωτη σε μια κρίση όπως ήταν το 2007, υποστηρίζει ο Jaime Caruana, διοικητής της BIS (Bank for International Settlements) της κεντρικής τράπεζας των κεντρικών τραπεζών.

Τα επίπεδα χρέους είναι υψηλότερα από ό,τι το 2007 και αυτή τη φορά στην πυρά έχουν μπει και οι αναδυόμενες αγορές. Οι επενδυτές στο βωμό της απόδοσης, αγνοούν ότι ο κύκλος χαλάρωσης από τις κεντρικές τράπεζες τελειώνει, είπε ο Caruana.

Οι αγορές έχουν πειστεί ότι τα επιτόκια θα παραμείνουν χαμηλά για πάρα πολύ καιρό και ότι οι πιθανές αρνητικές εξελίξεις είναι λίγες. Τα επίπεδα χρέους στις ανεπτυγμένες οικονομίες έχουν αυξηθεί κατά 20% από την κρίση της Lehman Brothers, και σήμερα είναι στα επίπεδα του 275% του ΑΕΠ, είπε ο Caruana.

Η πρόεδρος της Fed Yellen έχει ήδη διαμηνύσει (και επανέλαβε αυτή την άποψη χτες) ότι ένα χρονικό διάστημα 6 μηνών είναι υπεραρκετό μέχρι να ανεβάσει σταδιακά ξανά τα επιτόκια η Fed, από την στιγμή που σταματήσει το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης. Υπόψη ότι οι αγορές Αμερικανικών χρεογράφων από την Fed είναι προγραμματισμένες να τελειώσουν τον Οκτώβριο.

Που σημαίνει ότι αν η Yellen δεν αλλάξει άποψη στο ενδιάμεσο, λογικά θα δούμε μια άνοδο των Αμερικανικών επιτοκίων το πολύ έως το δεύτερο τρίμηνο του 2015.

Το Σαββατοκύριακο είχαμε δηλώσεις του πρόεδρου της Bundesbank΄s Jens Weidmann, που ούτε λίγο ούτε πολύ, είπε ότι η τωρινή νομισματική πολιτική είναι πολύ χαλαρή για την Γερμανία και θα πρέπει η ΕΚΤ να ανεβάσει τα επιτόκια το γρηγορότερο δυνατόν.

Επίσης είπε ότι αν τα επιτόκια είναι πολύ χαμηλά για την Γερμανία, τότε είναι και χαμηλά για την Ευρώπη. Επίσης, είπε ότι υπάρχει ο κίνδυνος η τωρινή νομισματική πολιτική να χρησιμοποιείται για δημοσιονομικούς λόγους, κάτι που δεν πρέπει να επιτραπεί, είπε ο Weidmann (το οποίο βέβαια όλοι γνωρίζουμε ότι συμβαίνει έτσι και αλλιώς).

Εν ολίγοις, αν δει κανείς τις δηλώσεις των κεντρικών τραπεζιτών, αγωνιούν για το πότε θα μπορέσουν να ανεβάσουν ξανά τα επιτόκια  Ο λόγος δεν έχει σχέση με τις επιδόσεις της οικονομίας, αλλά με το γεγονός ότι όσο τα επιτόκια παραμένουν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, τόσο στις αγορές (αλλά και στην πραγματική οικονομία) αποσυνδέεται η έννοια του ρίσκου από την καθημερινότητα.

Και εδώ τώρα είναι το πρόβλημα Όλοι γνωρίζουμε ότι πολλές οικονομίες (ιδίως στην Ευρώπη) δεν αντέχουν υψηλότερα επιτόκια, κυρίως διότι θα ανέβουν και οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων.

Από την άλλη όμως, όσο οι τωρινές νομισματικές συνθήκες παραμείνουν ως έχουν, τόσο η αγορά θα αναλαμβάνει περισσότερο ρίσκο (όχι μόνο οι επενδυτές ομολόγων, αλλά άπαντες) και στο μέλλον υπάρχει περίπτωση η ζημία που ενδέχεται να γίνει να είναι πολύ μεγαλύτερη από το κόστος του να ανέβουν τα επιτόκια σε αυτή τη φάση.

Με λίγα λόγια, οι κεντρικές τράπεζες είναι στη γωνία και ότι και να κάνουν, δεν θα μπορούν να λύσουν τα προβλήματα αυτού του οικονομικού κύκλου, με την παραδοσιακή νομισματική πολιτική όπως στο παρελθόν.