Μισθοί, συντάξεις, δάνεια στραγγίζουν την ρευστότητα

 

10 Μαρτίου 2015, 07:43 | ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η έλλειψη ρευστότητας έχει αρχίσει να έχει σοβαρές παρενέργειες στην αγορά που εμφανίζεται πλέον νεκρή αφού τίποτα δεν κινείται. Δεν είναι μόνο η λιτότητα που έχει γονατίσει την κατανάλωση και έχει φέρει σε ασφυξία πολλές επιχειρήσεις, είναι κυρίως το δημόσιο που δεν αφήνει περιθώρια για οικονομικούς χειρισμούς. Η κυβέρνηση  σε αυτή τη συγκυρία απορροφά όλο το χρήμα από παντού προκειμένου να πληρώσει τους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων, τις συντάξεις του Μαρτίου και τις δόσεις των δανείων του ΔΝΤ και της ΕΚΤ.

Και καθώς οι μήνες που έρχονται είναι δύσκολοι, οι ελπίδες στρέφονται στην πιθανή συμφωνία του Eurogroup που μπορεί να ξεκλειδώσει κάποια μικρή ρευστότητα που θα μπορούσε να συμβάλλει στην επανεκίνηση της οικονομίας. 

Είναι αξιοσημείωτο ότι το δημόσιο έχει σταματήσει όλες τις άλλες πληρωμές προς οποιονδήποτε. Ούτε επιστροφές ΦΠΑ, ούτε εκροές για έργα, ούτε πληρωμές προμηθευτών, ούτε κάποια άλλη πληρωμή δεν πραγματοποιείται. Τα χρήματα των ασφαλιστικών ταμείων, τα χρήματα των οργανισμών του Δημοσίου, ακόμη και τα χρήματα των ΑΕΙ που αφορούσαν την επιστημονική έρευνα, μεταφέρονται στα κρατικά ταμεία -ακόμη και με την αντίθετη γνώμη των διοικήσεών τους- για να καλυφθούν οι ταμειακές ανάγκες αυτού του μήνα. Του Μαρτίου, που είναι ο πρώτος μήνας από τους τέσσερις που πρέπει να περιμένουμε μέχρι να αρχίσουν να εκταμιεύονται χρήματα -αν υπάρξει συμφωνία- από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Ακολουθούν οι δύσκολοι μήνες Απρίλιος και Μάιος, όπου οι υποχρεώσεις του Δημοσίου είναι πάλι πολύ μεγάλες και τα ταμειακά διαθέσιμα δεν επαρκούν ούτε στο ελάχιστο.

Οι ελπίδες της κυβέρνησης ότι η ΕΚΤ θα κάνει κάτι – ίσως αύξηση των εκδόσεων στα έντοκα - για να σώσει την κατάσταση διαψεύστηκαν. Ο πρόεδρός Μάριο Ντράγκι, ήταν σαφής και αυστηρός: «Δεν επιτρέπεται να σας χρηματοδοτήσουμε, δεν κάνουμε πολιτική, ακολουθούμε κανόνες». Χαριστικά, αύξησε κατ' ελάχιστο το όριο δανεισμού των τραπεζών μέσω του ELA για να μην ξεμείνουν τα ΑΤΜ από λεφτά. Γκρέμισε όμως και τις τελευταίες ελπίδες της κυβέρνησης λέγοντας ότι η ΕΚΤ δεν επιτρέπεται να δίνει λεφτά στις τράπεζες για να δανείζουν το Δημόσιο. Εκλεισε λοιπόν και αυτή η υποτιθέμενη κάνουλα ρευστότητας. 

Καθώς λοιπόν το Δημόσιο αδυνατεί να βρει λεφτά από αλλού και επειδή δεν θέλει να κάνει ιδιωτικοποιήσεις, να εισπράξει τον ΕΝΦΙΑ (όχι ότι θα τον πλήρωνε κανείς πλέον), ούτε να λάβει κανένα απολύτως μέτρο, εισβάλει στα ταμεία όσων οργανισμών μπορεί να ελέγξει και ¨δανείζεται¨  ό,τι μπορεί. 

Καθώς, λοιπόν, συγκεντρώνει το χρήμα από παντού, η αγορά πεθαίνει από ασφυξία. Ολες οι συναλλαγές έχουν παγώσει, ο τζίρος των καταστημάτων έχει πέσει σχεδόν στο μηδέν, ενώ οι επιχειρήσεις έχουν σταματήσει όλες τις πληρωμές τους αδυνατώντας να καλύψουν ταυτοχρόνως τις αμοιβές των εργαζομένων, τους φόρους, τα τραπεζικά δάνεια και τις απαιτήσεις των προμηθευτών τους. 

Πολλοί εξετάζουν το ενδεχόμενο να τις κλείσουν και άλλοι άρχισαν ξανά τις απολύσεις. Οταν τα σούπερ μάρκετ λένε ότι ο Φεβρουάριος ήταν ο χειρότερος μήνας από πλευράς τζίρου, αυτό σημαίνει ότι ακόμη και η βασική κατανάλωση των ειδών πρώτης ανάγκης έχει μειωθεί σημαντικά. Φανταστείτε τι σημαίνει αυτό για άλλους κλάδους που δεν θεωρούνται πρώτης ανάγκης. Αυτή είναι η κατάσταση στον ιδιωτικό τομέα και το μέλλον του φαίνεται ακόμη χειρότερο αν δεν αλλάξει κάτι στον κυβερνητικό προγραμματισμό. 

Μόνη ελπίδα πλέον είναι να παρουσιάσουμε στο Eurogroup κάποια συγκεκριμένα μέτρα που θα εγκριθούν από τους εταίρους και θα δεχτούν να δώσουν στην Ελλάδα κάποια μικρή προκαταβολή (ελπίζουμε σε 1 δισ. ευρώ) από τα 7,2 δισ. της τελευταίας δόσης του προηγούμενου μνημονίου που αρνηθήκαμε να πάρουμε.