Δυσκοιλιότητα

 

  

Τι είναι η δυσκοιλιότητα;

Η δυσκοιλιότητα είναι ένα κοινό πρόβλημα που περιλαμβάνει ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω:

• Σκληρά κόπρανα
• Μικρή ποσότητα κοπράνων
• Δυσκολία στην αφόδευση
• Αφόδευση λιγότερο από 3 φορές την εβδομάδα

Τι προκαλεί δυσκοιλιότητα;

Η δυσκοιλιότητα προκαλείται από:

• Ανεπιθύμητες ενέργειες φαρμάκων
• Κακή διατροφή
• Νόσους του πεπτικού συστήματος

Τι άλλα συμπτώματα να προσέξω;

Τα παρακάτω συμπτώματα που συνοδεύουν την δυσκοιλιότητα είναι σημεία σοβαρότερης υποκείμενης νόσου και θα πρέπει να απευθυνθείτε στον γαστρεντερολόγο σας:

• Αίμα στην τουαλέτα ή στο χαρτί της τουαλέτας, μετά την κένωση
• Πυρετός
• Απώλεια βάρους
• Αίσθημα κόπωσης

Τι μπορώ να κάνω για να αισθανθώ καλύτερα;

Εάν έχετε δυσκοιλιότητα, μπορείτε να:

• Τρώτε τροφές που έχουν πολλές φυτικές ίνες. Καλές επιλογές είναι τα εξής: φρούτα, λαχανικά, χυμός δαμάσκηνου, δημητριακά.
• Το πρωί, πίνετε καφέ, τσάι ή κάποιο άλλο ποτό που περιέχει καφεΐνη.
• Πίνετε άφθονο νερό και άλλα υγρά.
• Όταν αισθάνεστε την ανάγκη να πάτε στην τουαλέτα, πηγαίνετε στην τουαλέτα. Μην το αναβάλλετε.
• Μπορείτε να λάβετε καθαρτικά, αφού προηγουμένως συμβουλευτείτε τον γαστρεντερολόγο σας για το είδος των καθαρτικών, επειδή κάποια καθαρτικά οδηγούν μακροχρόνια σε αδράνεια του εντέρου και τελικά δεν δρουν.

Πώς δρούνε τα καθαρτικά;

Τα καθαρτικά δρούνε με διάφορους τρόπους και η αποτελεσματικότητα του κάθε καθαρτικού διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Σε γενικές γραμμές, τα καθαρτικά που αυξάνουν τον όγκο των κοπράνων (συμπληρώματα φυτικών ινών) είναι τα πιο ασφαλή για μακροχρόνια χρήση. Αντίθετα, τα καθαρτικά που διεγείρουν την κινητικότητα του εντέρου (πχ αυτά που περιέχουν σέννα) είναι τα πιο δυσμενή για τον οργανισμό και θα πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο περιστασιακά και όχι σε τακτική βάση.

Είδος καθαρτικού (Παράδειγμα)	Μηχανισμός δράσης	Ανεπιθύμητες ενέργειες
Αλατούχα και ωσμωτικώς δρώντα (Γάλα μαγνησίας, υπόθετα γλυκερίνης, Duphalac, Importal, Tanilas)	Μαζεύουν υγρό μέσα στο έντερο από τους παρακείμενους ιστούς ώστε να διευκολύνουν τη διέλευση των κοπράνων	Φούσκωμα, μετεωρισμός, αέρια, κράμπες, διάρροια, ναυτία, δίψα. Το Duphalac αντενδείκνυται σε πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη.
Αυξάνοντα τον όγκο των κοπράνων (σκευάσματα φυτικών ινών όπως HyFiber, Benefibra κ.ά. To HyFiber περιέχει 12 γρ. διαλυτών φυτικών ινών ανά 30 ml και πρεβιοτικό)	Απορροφούν νερό σχηματίζοντας μαλακά κόπρανα με αυξημένο όγκο, προκαλώντας φυσιολογική σύσπαση (αυξημένη κινητικότητα) των μυών του εντέρου	Φούσκωμα, μετεωρισμός, αέρια, κράμπες, επιδείνωση της δυσκοιλιότητας αν δεν λάβει κάποιος ταυτόχρονα πολύ νερό
Μαλακτικά των κοπράνων (Παραφίνη ή παραφινέλαιο, Nujol)	Ενυδατώνουν τα κόπρανα διευκολύνοντας την κινητικότητα του εντέρου χωρίς ενδοκοιλιακή πίεση	Ηλεκτρολυτικές διαταραχές σε μακροχρόνια λήψη
Διεγείροντα την κινητικότητα του παχέος εντέρου (Dulcolax, καστορέλαιο, Ex-Lax, X-prep)	Διεγείρουν τη σύσπαση των εντερικών μυών ώστε να προωθήσουν το εντερικό περιεχόμενο προς τον πρωκτό	Τεινεσμός, κράμπες, διάρροια, ναυτία, αποχρωματισμός ούρων
Διεγείροντα την κινητικότητα του ορθού (Dulcolax, καστορέλαιο, Ex-Lax, X-prep)	Διεγείρουν τη σύσπαση των εντερικών μυών ώστε να προωθήσουν το εντερικό περιεχόμενο προς τον πρωκτό	Ερεθισμός του ορθού, διαταραχές του στομάχου, κράμπες
Περισσότεροι του ενός μηχανισμοί δράσης (Cooper enema, Fleet Phospho-Soda, Fortrans, Klean-prep)	Συνδυαστική δράση: Χρησιμοποιούνται για την προετοιμασία για κολονοσκόπηση	Ηλεκτρολυτικές διαταραχές έχουν αναφερθεί για το Fleet Phospho-Soda

Πότε να απευθυνθώ στον γαστρεντερολόγο;

Εάν έχετε δυσκοιλιότητα, απευθυνθείτε στον γαστρεντερολόγο σας όταν:

• Τα συμπτώματά σας εμφανίζονται για πρώτη φορά
• Δεν έχετε καμία κένωση για λίγες ημέρες
• Το πρόβλημα υποτροπιάζει και διαρκεί για περισσότερες από 3 εβδομάδες
• Η δυσκοιλιότητα συνοδεύεται από πόνο
• Έχετε κάποιο άλλο σύμπτωμα που σας ανησυχεί

Υπάρχουν εξετάσεις που μπορώ να κάνω για τη δυσκοιλιότητα;

Ο γαστρεντερολόγος σας θα σας υποδείξει τις κατάλληλες εξετάσεις που περιλαμβάνουν εξέταση του παχέος εντέρου με κολοσκόπηση (ήκολονοσκόπηση), ή απεικονιστικό ακτινολογικό έλεγχο με ακτινογραφία, βαριούχο υποκλυσμό, ή αξονική τομογραφία.

Μπορεί να προληφθεί η δυσκοιλιότητα;

Μπορείτε να μειώσετε τις πιθανότητες να πάθετε δυσκοιλιότητα:

• Ακολουθώντας διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες. Μπορείτε να δείτε την περιεκτικότητα κάθε τροφίμου σε φυτικές ίνες κάνοντας κλικ εδώ
• Καταναλώνοντας καφεΐνη το πρωί
• Πίνοντας αρκετό νερό και υγρά κατά τη διάρκεια της ημέρας
• Πηγαίνοντας στην τουαλέτα σε τακτικές ώρες κάθε μέρα (κατά προτίμηση το πρωί μετά την έγερση)

Παίζει ρόλο η στάση του σώματος όταν κάθομαι στην τουαλέτα;

Η αφόδευση προϋποθέτει προσπάθεια διάνοιξης της ορθοπρωκτικής γωνίας ώστε να αποβληθούν τα κόπρανα από τον πρωκτό. Η αφόδευση σε Τούρκικη τουαλέτα θεωρείται σε γενικές γραμμές πιο φυσιολογική στάση σε σχέση με το κάθισμα στη λεκάνη τουαλέτας Δυτικού τύπου.

Πρόσφατη μελέτη από το Μεξικό διερεύνησε τη συσχέτιση του τρόπου που καθόμαστε στη λεκάνη Δυτικού τύπου με τη δυσκοιλιότητα.

• Οι στάσεις 1 και 2 χρησιμοποιούνταν από το 98% των υγιών ανθρώπων, από το 97% των ανθρώπων με σπαστική κολίτιδα με προεξάρχον σύμπτωμα τη δυσκοιλιότητα και από το 94% των ανθρώπων με αταξινόμητη δυσκοιλιότητα.
• Η στάση 3 οδηγούσε συχνότερα σε λειτουργική δυσκοιλιότητα.
• Οι στάσεις 4 και 5 οδηγούσαν συχνότερα σε δυσσυνεργική κένωση.

Οι άνθρωποι που χρησιμοποιούσαν τις στάσεις 3-5 έκαναν περισσότερη ώρα να ενεργηθούν (10-30 λεπτά).