Του Clive Crook
Επιχειρηματολογώντας κατά του Brexit, το περιοδικό Economist δημοσίευσε ένα ωραίο κεντρικό άρθρο και ένα συνοδευτικό κείμενο σχετικά με το τι έχει κερδίσει η Μεγάλη Βρετανία από οικονομικής άποψης από τη συμμετοχή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και με το τι μπορεί να χάσει εάν αποχωρήσει.
Ως προς αυτά τα δύο σημεία η ανάλυση ήταν διεξοδική και συμφωνώ πλήρως με την επιχειρηματολογία. Ωστόσο, τα άρθρα είχαν λίγα να πουν αναφορικά με το ζήτημα που εμψύχωσε κατά κύριο λόγο όσους τάχθηκαν κατά της συμμετοχής στην ΕΕ: Την απώλεια της εθνικής κυριαρχίας.
Διστακτικά κατέληξα στο συμπέρασμα ότι η Βρετανία θα πρέπει όντως να ψηφίσει υπέρ της παραμονής. Το κόστος της εξόδου ενδεχομένως υπερβαίνει τα οφέλη, εν μέρει διότι θα ήταν προς το συμφέρον της ΕΕ να αποδείξει ότι η έξοδος δεν αποφέρει οικονομικά. Αλλά το κόστος της μειωμένης εθνικής κυριαρχίας δεν είναι αποκύημα της φαντασίας όσων κάνουν εκστρατεία υπέρ της εξόδου. Είναι πραγματικό και πρέπει να δοθεί η δέουσα σημασία.
Ιδού τι έχει να πει ο Economist επί του θέματος:
"Για κάποιους ευρωσκεπτικιστές αυτές οι δυσκολίες (μετά την έξοδο) θα αξίζουν τον κόπο εάν αυτό σημαίνει την ανάκτηση της εθνικής κυριαρχίας από την Ευρώπη, της οποίας οι γραφειοκράτες και οι δικαστές παρεμβαίνουν σε κάθε πτυχή - από τα μπόνους των τραπεζιτών έως τα όρια στις ώρες εργασίας. Ωστόσο το όφελος θα είναι εν μέρει πλασματικό. Σε έναν παγκοσμιοποιημένο κόσμο, η ισχύς είναι αναγκαστικά συγκεντρωμένη και αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης: Η Βρετανία παραχωρεί την εθνική κυριαρχία με αντάλλαγμα την πολιτική επιρροή της μέσω της συμμετοχής της στο ΝΑΤΟ, στο ΔΝΤ και σε αμέτρητους άλλους θεσμούς κατανομής ισχύος και θέσπισης κανόνων. Η συμμετοχή σε Συνθήκες εμπορίου, πυρηνικής ενέργειας και περιβάλλοντος περιλαμβάνει την υπαγωγή σε κανόνες που έχουν χαραχθεί από κοινού με ξένους, με αντάλλαγμα μεγαλύτερα οφέλη. Η Βρετανία εκτός της Ε.Ε. θα ήταν στο περιθώριο: θεωρητικά ανεξάρτητη από αυτήν, αλλά στην πραγματικότητα και πάλι περιορισμένη από κανόνες στη διαμόρφωση των οποίων δε θα είχε κανένα ρόλο. Θα ήταν ένα πιο αμιγές αλλά περισσότερο ανίσχυρο είδος εθνικής κυριαρχίας".
Φυσικά είναι αλήθεια ότι οι κυβερνήσεις συγκεντρώνουν και διαπραγματεύονται ισχύ. Eίναι αλήθεια ότι οι Συνθήκες συνήθως περιλαμβάνουν την παράδοση κάποιας ελευθερίας κινήσεων με αντάλλαγμα κάποιο πλεονέκτημα. Αλλά αυτό δεν καθιστά όποια και κάθε δέσμευση μίας Συνθήκης ούτε αναγκαία ούτε καλή ιδέα, όπως η παραπάνω παράγραφος υπονοεί. Το ΝΑΤΟ και το ΔΝΤ είναι αναμφίβολα θαυμάσιες προσπάθειες, αλλά οι θεσμοί κατανομής ισχύος και θέσπισης κανόνων δεν είναι καλοί ή κακοί από τη φύση τους. Τα πάντα εξαρτώνται από τους όρους της ανταλλαγής -τι παραχωρείς και τί κερδίζεις.
Η απώλεια της δύναμης αυτοδιακυβέρνησης που συνεπάγεται η συμμετοχή της Βρετανίας στην Ε.Ε. είναι μεγαλύτερη από την απώλεια που απαιτείται συνολικά από όλες τις άλλες δεσμεύσεις της βάσει Συνθηκών. Πράγματι είναι μία εντελώς διαφορετικής τάξης απώλεια. Η συμμετοχή στην Ε.Ε. δεν περιλαμβάνει απλώς συγκεκριμένες δεσμεύσεις υπό συγκεκριμένες συνθήκες. Απαιτεί υπαγωγή σε ένα φάσμα πολιτικών σε μία υπερεθνική νομοθεσία, εκτελεστικό και ανώτατο δικαστήριο -με άλλα λόγια απαιτεί υπαγωγή σε μία εξωγενή και αυτεπάγγελτη νομοθετική αρχή.
Ούσα μέρος της Ε.Ε. δεν είναι απλώς σαν να είναι μέλος στο ΔΝΤ, μόνο στο περίπου.
Και δεν μπορώ να πιστέψω ότι αυτή η σημαντική απώλεια εθνικής κυριαρχίας δεν πειράζει και τόσο πολύ στην πράξη, όπως ο Economist δείχνει να πιστεύει. Απλώς καμία κυβέρνηση δεν είναι ποτέ ελεύθερη να ενεργεί εξ ολοκλήρου όπως ενδεχομένως να επιθυμούσε. Οι συνθήκες που κυμαίνονται από τα γεωπολιτικά έως τους νόμους των αριθμών περιορίζουν τις πολιτικές επιλογές -αλλά σπανίως τις εκμηδενίζουν. Είναι καλύτερο να υπάρχουν επιλογές που υπόκεινται σε περιορισμούς από το να μην υπάρχει καμία επιλογή. Η ειδοποιός διαφορά, εξάλλου, είναι η διαφορά μεταξύ της δημοκρατίας και της δικτατορίας.
Η Ε.Ε. απαιτεί παράδοση της εθνικής κυριαρχίας που αποδυναμώνει τη σχέση λογοδοσίας που πρέπει να συνδέει τους πολίτες με τους ανθρώπους που βρίσκονται στην εξουσία. Αυτοί οι δεσμοί έχουν σημασία, ακόμη και στις περιπτώσεις αυτές όπου οι περιορισμοί στις ενέργειες της κυβέρνησης μειώνουν τις επιλογές στο μηδέν. Η νόμιμη κυβέρνηση είναι κυβέρνηση συναίνεσης, οφείλει να συμβουλεύεται τους πολίτες και να δεσμεύεται έναντι αυτών. Η επίδοση της Ε.Ε. σε αυτό απέχει πολύ από το να θεωρηθεί υποδειγματική. Αυτή η αποτυχία δεν αποτελεί απλώς αφαιρετική ακαδημαϊκή σκέψη. Εξαιρουμένου του Brexit, τα σημερινά δεινά της Ευρώπης που σχετίζονται με την οικονομική στασιμότητα και τη μετανάστευση είναι, εν μέρει, μία κρίση νομιμότητας.
Είναι δεδομένο πως η Βρετανία είναι μέλος με δικαίωμα ψήφου σε αυτή την υπερεθνική τάξη και επομένως έχει λόγο στις αποφάσεις που μπορεί να της επιβληθούν. Παρ' όλα αυτά, είναι απλώς μία χώρα σε μία ένωση 28 χωρών. Δεν βλέπω αρκετές αποδείξεις για μια καχύποπτα νοσταλγική άποψη ότι η Βρετανία μπορεί να έχει δυσανάλογα μεγάλη επιρροή, οδηγώντας άλλα μέλη της Ε.Ε. σε αποτελέσματα που επιθυμεί. Και παρεμπιπτόντως, η επιθυμία να έχει κανείς δυσανάλογα μεγάλη επιρροή δεν αντιβαίνει το πνεύμα του όλου εγχειρήματος;
Αυτοί που κάνουν εκστρατεία υπέρ της παραμονής, ποιες χώρες έχουν κανονίσει να έχουν δυσανάλογα μικρή επιρροή;
Αυτοί που κάνουν εκστρατεία υπέρ της παραμονής, ποιες χώρες έχουν κανονίσει να έχουν δυσανάλογα μικρή επιρροή;
Τελικά, όπως προείπα, έχω ταχθεί με την πλευρά του Economist, πιστεύοντας ότι η Μεγάλη Βρετανία πρέπει να παραμείνει. Δυστυχώς, πολλοί από τους υπέρμαχους της εξόδου έχουν ψευδαισθήσεις για τις βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες προοπτικές της Βρετανίας εκτός της Ε.Ε. Παρόλα αυτά, η ανησυχία τους για την απώλεια της εθνικής κυριαρχίας τους δεν πρέπει να απορρίπτεται ελαφρά τη καρδία. Είναι το τίμημα που πληρώνει η Μεγάλη Βρετανία για να παραμείνει μέλος της ένωσης -και είναι υψηλό.

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.